Voorstel geldinjectie in Japanse economie

Dalende koersen van Japanse obligaties en een dientengevolge stijgende rente heeft een vooraanstaand Japans politicus tot het voorstel gebracht om de centrale bank de economie een geldinjectie te laten geven door grote hoeveelheden staatsobligaties te laten aankopen.

Parlementslid Ichizo Ohara uitte dit idee vandaag in de Britse Financial Times.

De dalende obligatiekoersen zijn volgens analisten een vicieuze cirkel. Japan zal op korte termijn veel geld moeten lenen om de begroting van volgend jaar te financieren. Die grote uitgifte van obligaties veroorzaakt nu reeds een vrees voor toekomstige lagere koersen. Zodoende verkopen beleggers nu vast, waardoor de angst voor lagere koersen een self-fulfilling prophecy wordt.

Op de achtergrond speelt dat Japanse banken koersverliezen op obligatiebezit willen beperken, omdat ze dit spoedig, bij het sluiten van de jaarboeken in maart, op hun vermogen in mindering moeten brengen.

Door de lagere koersen is het rendement op obligaties de laatste tijd sterk gestegen. Het rendement op staatsobligaties met een looptijd van tien jaar steeg vandaag tot 2,44 procent, het hoogste niveau sinds bijna twee jaar. Deze week kwamen daarom Japanse kabinetsleden in actie om publiekelijk geuite zorgen over stijgende rente de kop in te drukken.

Taiichi Sakaiya, hoofd van het Economisch Planbureau, stelt dat een lange-termijnrente van rond de 2 procent vergeleken met andere landen niet hoog is. Hij verwacht geen negatieve invloed op kapitaalinvesteringen of particuliere consumptie. Minister Kaoru Yosano (Internationale Handel en Industrie) zei in een reactie slechts dat ,,er vroeger pas bij 5 procent over een te hoge rente werd gesproken''.

Toch heeft parlementslid Ohara in deze situatie voorgesteld dat de centrale bank in twee jaar tijd voor 5000 miljard yen (85 miljard gulden) aan staatsobligaties koopt om de koersen op peil te houden en de rente laag. De waarde van dit idee is onduidelijk. Ohara is een voormalig ambtenaar van het ministerie van Financiën en wordt in de Japanse pers aangeduid als een van de `breinen' van premier Keizo Obuchi. Ohara uitte zijn idee gisteren direct tegenover de Financial Times die het vandaag op de voorpagina bracht. Het persbureau Reuters is daarop vandaag ook bij Ohara langsgegaan, zo meldt Ohara's secretaris desgevraagd. Maar in de Japanse pers is het bericht geheel genegeerd.

Analisten lijken verdeeld over het voorstel. Enerzijds zijn er instemmende commentaren, omdat de momenteel stijgende rente het gevaar in zich heeft alle positieve effecten van Japans economische stimuleringsmaatregelen teniet te doen.

Anderen zijn fel tegen omdat aankoop van obligaties door de centrale bank ± een laten draaien van de geldpersen hetgeen de centrale bank momenteel wettelijk alleen ,,in geval van nood'' kan ± alle fiscale discipline zou ondermijnen. ,,Er is het risico dat Japan uit de divisie van verstandige, ontwikkelde landen zakt'', aldus bijvoorbeeld Chris Calderwood van Jardine Flemings.