Machtsstrijd in Moskou, maar wie bevecht wie?

Met de vondst van video- en geluidsbanden ,,van onwettige afluister- praktijken'' is het schandaal Kremlin-gate sinds vanmorgen een feit. Dat er na het ontslag van de open- baar aanklager nog meer koppen gaan rollen lijkt onvermijdelijk. Maar welke?

,,Iedereen in Rusland wordt vroeg of laat afgevoerd naar de Centrale Kliniek''. Met die kop drijft de krant Moskovski Komsomolets de spot met het bericht dat Ruslands openbaar aanklager, Joeri Skoeratov, met hartklachten in dat ziekenhuis is opgenomen.

De zieke president Jeltsin, herstellende van een bloedende maagzweer, was dinsdag koud twee dagen uit de Centrale Kliniek ontslagen, of hij stemde in met het ontslag dat de procureur-generaal ,,om gezondheidsredenen'' zou hebben ingediend. ,,Waarom worden wij geacht te geloven dat de gezondheid van de 46-jarige Skoeratov meer te wensen over laat dan die van de 68-jarige president met zijn vijfvoudige bypass-operatie en eeuwige kwalen?'' vroeg de commentator van de zender NTV zich af.

Dat er achter dit beentje lichten een titanengevecht om de macht in Rusland schuilgaat ± daarover is iedereen het eens. Maar de contouren van het schaduwgevecht beginnen pas nu door te schemeren en er is verdeeldheid over de vraag: wie kruist er de degens met wie?

Niet toevallig kreeg gisteren het antiterreurcommando Alpha, mannen met bivakmutsen en kalasjnikovs, van Skoeratovs plaatsvervanger het bevel om de kantoorkolos van Sibneft ± het kroonjuweel van het zakenimperium van Boris Berezovski ± te doorzoeken. ,,De meest invloedrijke schaduwpoliticus van Rusland'', zo omschrijft de Izvestija deze huisvriend van de familie Jeltsin. ,,Justitie vist naar compromitterend materiaal (kompromat) tegen Berezovski'', zo legt Kommersant de inval uit.

Het openbaar ministerie maakte vanmorgen de vangst bekend: audio- en videomateriaal, spionage-equipment. ,,We zochten, we vonden, en de resultaten zijn goed'', zo zei een woordvoerder.

Het gerucht ging al langer dat de bewakingsfirma Atoll onder de vleugels van Sibneft en Berezovski de mobiele telefoons van Jeltsins vertrouwelingen afluistert. Ook zouden er heimelijk opgenomen homevideo's bestaan met titels als `Familie' en `Tanja' (waarmee Jeltsins dochter werd bedoeld, sinds gisteren een van diens twee laatstovergebleven adviseurs).

Berezovski's vijanden beweerden dat deze sluwe wiskundige het staatshoofd chanteert met details over de buitenlandse rekeningen van de Jeltsins. De macht van Berezovski, als de luidruchtigste van het handjevol Russische zakentycoons die in het verleden zowel het Kremlin als de regering in hun greep leken te hebben, zou zo groot zijn dat niemand hem durfde aan te pakken.

Maar sinds de val van de roebel, afgelopen herfst, en de simultane opkomst van de communisten in de Doema (met hun vooruitgeschoven pionnen in de regering van premier Primakov), is de invloed van de oligarchen tanende. Op Berezovski na zijn ze allemaal een toontje lager gaan zingen. Berezovski eist een verbod van de communistische partij. Berezovski orkestreert een persconferentie van gemaskerde geheime agenten die beweren dat ze opdracht hadden hem te vermoorden. Berezovski zegt dat Primakov zijn plan om 90.000 cellen vrij te maken voor economische criminelen moet intrekken. Er is niets in het politieke leven van Rusland waar Berezovski zich niet over uitspreekt.

Die hoogmoed lijkt nu voor de val te komen. Volgens de krant Moskovski Komsomolets moest daartoe eerst de openbaar aanklager Joeri Skoeratov het veld ruimen, omdat hij alle bewijzen van het Kremlin-gate schandaal in de doofpot zou hebben gestopt. Niet Skoeratov en Berezovski zouden vechtend over straat rollen, maar premier Jevgeni Primakov en Jeltsin. Respectabele kranten interpreteren de Moskouse machtsoperette als een gevecht tussen de premier en de president. In naam van de politieke stabiliteit is Primakov uit op het neutraliseren van Jeltsin, zo heet het, en daarom valt hij de Raspoetin (Berezovski) uit het kamp van de verzwakte tsaar (Jeltsin) aan.

En wat antwoordt op dit alles de Nezavisimaja Gazeta, de spreekbuis van Berezovski? ,,De zeepbel van de zogenaamde politieke stabiliteit is dinsdag uiteengespat. Er is een nieuwe ronde gaande van het grote politieke gevecht om de macht.''

Mocht daarbij een van de deelnemers knock out gaan, dan is er altijd nog de Centrale Kliniek om bij te komen.