Irritante lastpak in Singapore

De regerende People's Action Party weet zich verzekerd van de beste krachten in de Singaporese samenleving. Alleen een enkeling als Chee Soon Juan gaat de confrontatie aan.

De kans bestaat dat de Singaporese oppositiepoliticus Chee Soon Juan de geboorte van zijn eerste kind mist omdat hij in de gevangenis zit. Gisteren werd hij veroordeeld tot zeven dagen cel omdat hij eind vorig jaar zonder toestemming van de autoriteiten in het openbaar een toespraak hield. Als hij volgende week vrijkomt, moet hij zich meteen weer melden bij de rechtbank naar aanleiding van eenzelfde overtreding begin januari. Waarschijnlijk zal hij ook dan weer schuldig worden bevonden en net als gisteren een verblijf achter tralies verkiezen boven het alternatief, betaling van een boete.

Zijn hoogzwangere vrouw was er gisteren bij toen de Singaporese rechter zijn oordeel velde en keek lijdzaam toe hoe haar echtgenoot na de uitspraak werd afgevoerd. ,,Ik ben trots op hem'' zei ze. ,,Hij zal er misschien niet bij zijn als ik beval, maar als ons kind groot is, zal het ook trots zijn op hem. Want er zijn niet veel mensen in dit land die wegens hun overtuiging naar de gevangenis gaan.''

Wie oppositie wil voeren in Singapore moet inderdaad zeer overtuigd zijn van zijn politieke denkbeelden en idealen. Waarom zou iemand anders de aanval openen op de People's Action Party (PAP), de regeringspartij die Singapore al bijna veertig jaar onafgebroken heeft geregeerd en liever geen tegenspraak duldt? Oppositie in Singapore is niet verboden, maar ze is vooral bedoeld om positief kritisch mee te denken en zeker niet om tegen te werken. Wie kritiek heeft op de PAP, moet dat tot in detail kunnen staven met feiten en cijfers. Bovendien moet kritiek uiterst voorzichtig zijn verwoord, anders dreigen PAP-politici meteen met rechtszaken wegens smaad en laster, en riskeren oppositiepolitici torenhoge boetes, die meestal hun persoonlijk faillissement inluiden, en het einde van hun politieke loopbaan.

Het gros van de ruim drie miljoen Singaporezen legt zich braaf neer bij de strenge regels en wetten die de PAP in de loop der jaren heeft opgesteld. Waarom ook protesteren als deze regering ervoor zorgt dat de kleine eilandstaat een ijzersterke economie heeft met, tot de economische crisis uitbrak, nauwelijks werkloosheid en relatief hoge inkomens?

De gedachte bij de meeste Singaporezen is bovendien dat er domweg geen goed alternatief bestaat voor de PAP. De oppositie is klein en ook nog eens verdeeld. Bij de vorige nationale verkiezingen twee jaar geleden, vertaalde de stemming onder het volk zich in grote winst voor de regeringspartij. De meerderheid in het 83-zetels tellende parlement groeide tot een recordhoogte van 81. De boodschap was duidelijk, zo oordeelde de partij tevreden: het volk wil dat wij doorgaan.

Die conclusie is voorbarig, vindt Chee, die zijn zetel verloor. Volgens hem is het volk gewoon bang iets anders te doen dan de almachtige regeringspartij te volgen. ,,De factor angst is heel prominent aanwezig hier, het is een onderdeel van de Singaporese psyche'', zei hij onlangs. Dat is een van de redenen waarom hij de regering nu aanvalt en uitdaagt. ,,Het is belangrijk de mensen te bereiken en ze ervan te overtuigen dat het geen probleem is de regering te bekritiseren.''

Dat was ook de boodschap die de 36-jarige Chee naar buiten bracht tijdens zijn twee toespraken in het zakencentrum van Singapore. Hij trok er een paar honderd, vooral nieuwsgierige toeschouwers mee. Chee had geen vergunning aangevraagd voor zijn lezingen. In het verleden is zijn Singaporese Democratie Partij (SDP) herhaaldelijk een vergunning geweigerd, daarom bespaarde hij zich nu die moeite maar. Hij wist welk risico hij nam, daagde de autoriteiten bewust uit en overtrad een wet die in zijn ogen ondemocratisch is. ,,Mijn recht op de vrijheid van meningsuiting zoals dat wordt gegarandeerd in de Singaporese grondwet, is geschonden door een onconstitutionele en ondemocratische wet, ingevoerd door het heersende regime om de oppositie feitelijk de toegang tot de bevolking te ontzeggen'', zei hij gisteren.

Volgens rechter See Kee Oon overtrad Chee de `openbare amusementswet' en is die wet niet in strijd met de Singaporese grondwet. Rechter See achtte oneerlijk gebruik van de wet tegenover Chee onbewezen. Daarmee was de zaak afgedaan. Chee koos voor celstraf in plaats van een boete van 1.400 dollar, omdat hij, naar eigen zeggen, niets fout heeft gedaan. Hij gaat niet in beroep en meldt zich volgende week weer bij de rechtbank.

Zo weerstond de PAP ook deze aanval van de oppositie. De zaak tegen Chee maakt wederom duidelijk dat het politieke systeem in Singapore het vrijwel onmogelijk maakt voor de oppositie om structureel iets te ondernemen tegen de regeringspartij. Een van de achterliggende redenen daarvoor is dat PAP beschikt over de beste en briljantste geesten in het land. Het geheim van de partij ligt in haar recruteringssysteem. De PAP richt zich bij het headhunten op jonge dertigers, mensen die met de beste cijfers de scholen en universiteiten hebben doorlopen. De geselecteerden krijgen een studiebeurs aan een gerenommeerde buitenlandse universiteit aangeboden en kunnen uitzien naar een salaris dat concurreert met de hoogste lonen in het bedrijfsleven (ministers in Singapore zijn de best betaalde politici ter wereld). In ruil daarvoor leveren zij brille en loyaliteit.

Die wijze van recrutering maakt het vrijwel onmogelijk dat de oppositie in ruime mate kan beschikken over goed gekwalificeerde politici. Wie de PAP wil aanvallen, kent bovendien de risico's en die willen weinigen nemen. De autoriteiten zeggen intussen dat zij bereid zijn de teugels wat te laten vieren. ,,Zoveel als de Singaporezen dat willen'', zei Informatie-minister George Yeo onlangs. Maar reformasi-stromingen als in de buurlanden Maleisië en Indonesië zullen in Singapore niet snel te zien zijn. ,,Vandaag de dag willen de mensen hier juist een sterke overheid'', aldus de minister. Dat maakt de strijd van Chee en de zijnen alleen nog maar zwaarder.

    • Max Christern