Hengelo mordicus tegen Twentestad

De temperatuur in het debat over de samenvoeging van Hengelo, Enschede en Borne begint op te lopen. Volgens de tegenstanders is de race nog niet gelopen.

De professor kwam uit Enschede, maar speelde een simpele thuiswedstrijd in het stadhuis van Hengelo. De vorming van Twentestad, de geplande samenvoeging van Enschede, Hengelo en Borne, is klinkklare onzin, zei de professor. Een daverend applaus was zijn deel.

De Enschedese emeritus-hoogleraar A. Hoogerwerf van de Universiteit Twente was gisteravond een van de sprekers op wat was aangekondigd als het `Eerste Openbare Debat over Twentestad'. Een afgeladen stadhuis, met naar schatting tussen de 1.200 en 1.500 aanwezigen in de grote ontvangsthal en op de twee ringen, hoorde voor- en tegenstanders van Twentestad, maar had zelf zijn mening al opgemaakt: een overgrote meerderheid was en bleef tegen. Afhankelijk van hun standpunt werden de sprekers begeleid met applaus en met boegeroep.

Hengelo is fel tegenstander van Twentestad. Enquêtes hebben uitgewezen dat meer dan negentig procent van de Hengeloërs niets ziet in samenvoeging met Enschede en Borne. Vorig najaar begonnen de tegenacties: er werden spandoeken opgehangen, er werden briefkaarten uitgedeeld, er gingen boze brieven naar Den Haag.

Hengelo `moet' Enschede niet. De samenvoeging kost veel te veel geld, leidt tot fors hogere lasten, biedt geen oplossing voor het ruimteprobleem van Hengelo en zal het bestuur verder van de burgers verwijderen, zo luiden zo'n beetje de bezwaren.

Emeritus Hoogerwerf ging achter het spreekgestoelte staan om eens even ,,aan te tonen'' dat de argumenten die het kabinet aanvoert voor Twentestad ,,onhoudbaar zijn''. In het wetsvoorstel van afgelopen december oordeelt het kabinet dat de vorming nodig is om ,,ongezonde concurrentie tussen de steden te voorkomen'', om de knooppuntfunctie van het stedelijk centrum van Twente tot z'n recht te laten komen en om Twentestad ,,op de landkaart van Nederland en Europa te zetten''. Allemaal flauwekulargumenten, was het eindoordeel van Hoogerwerf. ,,Als Twentestad er komt, zal dat leiden tot juist meer concurrentie, namelijk tussen de drie samengevoegde steden en de rest van de regio.'' Bovendien zal de bestuurskracht van de nieuwe stad, die met 250.000 inwoners de vierde van Nederland zou worden, afnemen. Hoogerwerf: ,,Er is geen verband tussen een krachtig bestuur en de grootte van een gemeente.'' Financieel gezien zal de nieuwe stad minder inkomsten hebben dan de drie gemeenten afzonderlijk, om nog maar te zwijgen, aldus Hoogerwerf, van de politieke en de gemeentelijke democratie. ,,Er verdwijnen 48 raadsleden, zeven wethouders en twee burgemeesters. Het contact van de stad met de gemeente zal verslechteren. Het streven naar Twentestad berust op de waan van schaalvergroting.''

Er waren ook voorstanders, zoals voorzitter A. Hulshof van de Kamer van Koophandel voor Veluwe, Twente en Salland. Al dertig jaar is Twente hopeloos met zichzelf bezig, constateerde hij. Eerst waren er de plannen voor een gewest, toen voor een zelfstandige regio, vervolgens voor een stadsprovincie en daarna voor een Dubbelstad. Hulshof: ,,Twentestad is de laatste kans om van Twente weer een dynamische regio te maken. Vroeger had Twente een eigen minister in Den Haag, eigen mensen in het provinciebestuur in Zwolle. Nu hebben we niets meer.'' Hulshof schaamt zich, zei hij, als hij weer in Den Haag komt en merkt hoe schamper daar over ,,zijn Twente'' wordt gesproken. ,,We hebben bestuurskracht en dynamiek nodig; Twentestad kan die ons geven. Binnen Twentestad kan elke gemeente zijn eigen identiteit behouden.''

Hengelo besloot op 26 januari dat er op 3 maart tijdens de verkiezingen voor Provinciale Staten een referendum zal worden gehouden. De komende dagen kan er nog naar hartelust worden gelobbyd. Op 8 februari komt minister Peper (Binnenlandse Zaken) naar de regio, en op 12 en 13 februari zijn er de hoorzittingen van de Vaste Kamercommissie.

Rond april, mei wordt het wetsvoorstel behandeld in de Tweede Kamer. De waarnemend burgemeester van Hengelo, P. Beelaerts van Blokland, gaat ervan uit dat ,,de race nog niet gelopen is''. ,,Anders zou de behandeling door het parlement straks een schijnvertoning zijn.''