`Unieke' balgstuwkering laat nog op zich wachten

De bouw van de stormvloedkering bij Kampen ligt al acht maanden stil. Er bestaat onenigheid over de te gebruiken materialen.

Er zit een gat in het water binnen een grote stalen damwand. Daarbinnen ligt op een diepte van acht meter een betonnen fundering klaar. Maar gewerkt wordt er niet echt: de bouw van de stormvloedkering in het Ketelmeer ligt al acht maanden stil. Het stalen vlechtwerk ligt te verroesten in de bouwput.

De stormvloedkering bij Ramspol zou `uniek' worden, zo werd gezegd bij de officiële start van de bouw op 15 januari 1998. Voor het eerst zou er een balgstuw worden gebruikt om in geval van storm het water - uit het IJsselmeer - te keren. Een balgstuw van rubber, die bij dreigend hoogwater opgepompt kon worden met lucht en water om zo het West-Overijsselse achterland te beschermen.

Meer dan een jaar later is er nog niet veel meer te zien dan die stalen damwand en een werkbrug. Langs de kant liggen grote stalen buizen klaar voor gebruik. De bouwkeet is dicht.

Bij Ramspol, de plek waar het Zwarte Meer in het Ketelmeer stroomt, schijnt de zon over de rietkragen en het water. Bij de plek waar de stuw moet komen, parallel aan de Ramspolbrug halverwege Kampen en Emmeloord, heeft het Waterschap Groot Salland, als opdrachtgever van de bouw, een groot informatiecentrum laten bouwen. Binnen zit dijkgraaf S.Schaap van het Waterschap teleurgesteld te wezen. Teleurgesteld in aannemer Hollandsche Beton- en Waterbouw bv (HBW) uit Gouda, die, in de woorden van Schaap, hardnekkig vasthoudt aan het verkeerde balgdoek. Want, aldus Schaap, ,,het moet nu toch wel duidelijk zijn dat de keuze voor de aramide-vezel als basis voor het doek een verkeerde keuze is. Op verschillende plaatsen kunnen scheuren ontstaan, waardoor de stuw niet meer veilig is.''

De balgstuw bestaat in feite uit drie grote ballonnen van zestig meter elk, die bij rustig weer op de bodem van het Ketelmeer liggen, en die bij storm als opblaasbare dijk dienen. Aannemer HBW, die de opdracht voor de bouw in 1997 kreeg, wilde als doek rubber met een Kevlar-versteviging gebruiken, gemaakt van een aramide-vezel door het Japanse Bridgestone. Al in de ontwerpfase ontstond er evenwel discussie, zegt Schaap. ,,We hadden ze al een paar keer gewaarschuwd: is dat doek wel sterk genoeg? Zal het niet scheuren?'' HBW hield vol en kwam met een pre-ontwerp, waarin Kevlar-doek was gebruikt. Dat ontwerp werd afgekeurd door het Waterschap op basis van berekeningen door de Bouwdienst van Rijkswaterstaat. ,,Langzaam maar zeker ontstonden er spanningen. Het werd hoe langer hoe duidelijker dat we er niet uitkwamen.'' Volgens de berekeningen van de Bouwdienst zou het doek op verschillende plaatsen door de druk van het water kunnen scheuren. ,,We hebben het hier over de veiligheid van de mensen in het achterland. De faalkans moet bijna nul zijn. Bij twijfel wil ik in ieder geval geen groen licht geven. Ik wil daar geen verantwoordelijkheid voor nemen.''

Dat verhinderde HBW niet om ook in het definitieve ontwerp opnieuw te kiezen voor het Kevlar-doek. Vorige week liet het Waterschap weten dat het doek niet wordt geaccepteerd. En sindsdien is er een impasse. HBW houdt vast aan het doek, zegt een woordvoerder, ,,omdat onze berekeningen aantonen dat het wel veilig is''. Schaap weet dat HBW dat zegt: ,,Wij houden evenwel vast aan de berekeningen van Rijkswaterstaat. De computers hebben een week staan puffen en draaien, en de uitkomst ervan is opnieuw dat niet gegarandeerd kan worden dat het doek het houdt.''

Het verbaast Schaap overigens dat HBW zo ,,hardnekkig'' vasthoudt aan het Kevlar-doek. ,,Ze weten dat een dergelijk doek de eigenschap heeft dat het kan scheuren onder druk. In de meeste andere gevallen wordt nylon als doek gebruikt.'' Het heeft waarschijnlijk te maken met de contacten die HBW met Bridgestone heeft, denkt de dijkgraaf. ,,Ze hebben vermoedelijk al een soort contract gesloten over de levering van het doek. Ik weet niet wat er anders achter kan zitten.''

De woordvoerder van HBW zegt dat hij ,,zich zo voorstelt dat dergelijk doek niet binnen zes weken uit het magazijn geleverd kan worden''. Bovenal gaat het HBW erom dat het huidige ontwerp ,,in onze berekeningen'' wel veilig is. ,,We zijn het oneens op basis van een technisch verschil van inzicht.''

Beide partijen betreuren het dat de bouw van de stuw op deze manier meer dan een jaar vertraging oploopt. ,,Maar liever een jaar vertraging dan een onveilige constructie'', aldus Schaap. Volgende week verwacht hij een brief met een officiële reactie van HBW. Hijzelf heeft al voorgesteld de problemen ,,gezamenlijk op te lossen''. ,,We kunnen samen komen tot een nieuw ontwerp.''

    • André Ritsema