Regering India wankelt door voedselprijzen

Stijgende voedselprijzen hebben de Indiase regering opnieuw in problemen gebracht. Drie coalitie- partijen dreigen met opstappen omdat premier Vajpayee vastbesloten lijkt te korten op de voedsel- subsidies.

De toch al broze regeringscoalitie in India stevent af op een nieuwe crisis wegens de aanhoudende stijging van de prijzen van levensmiddelen.

Een aantal coalitiegenoten dreigt de tien maanden oude regering onder leiding van de BJP op te blazen sinds minister van Financiën Yashwant Sinha vorige week een prijsstijging aankondigde voor onder meer rijst, graan, suiker, kunstmest en gas. Sinha zegt de impopulaire maatregelen te moeten nemen om het financieringstekort van de Indiase overheid te beteugelen. Veel consumentenwaren in India worden gesubsidieerd door de overheid.

Hoe gevoelig de stijging van prijzen in India ligt bleek afgelopen najaar. In november werd de BJP-regering in verlegenheid gebracht door demonstraties tegen de stijging van de uienprijzen als gevolg van slechte oogsten - maar ook vanwege de late reactie van de BJP-regering. In sommige regio's, onder meer in de hoofdstad New Delhi, vervijfvoudigden de prijzen voor uien. De kiezers vaagden de BJP in november weg bij verkiezingen in een aantal grote deelstaten vermoedelijk vooral wegens de prijsstijgingen.

Inmiddels hebben drie van de achttien coalitiepartijen gedreigd uit de regering te stappen als de prijssubsidies niet worden hervat. De aandelen op de beurs van Bombay openden gisteren lager wegens de vrees voor een regeringsbreuk en vervroegde landelijke verkiezingen.

De BJP van premier Atal Behari Vajpayee lijkt echter vastberaden in zijn beleid de subsidies terug te draaien. Volgens een woordvoerder van de BJP zal de korting op de subsidies ,,het juiste signaal' geven aan de markt, zo zei hij gisteren tegen verslaggevers. ,,Er is geen sprake dat we de subsidies hervatten. De BJP overweegt zelfs de prijzen voor het openbaar vervoer, onderwijs, water en energie te verhogen.

Vanaf 1991 voerde de Indiase regering stap voor stap een aantal economische hervormingen door die de oude, socialistische markt moesten openen. Sindsdien zijn een aantal overheidsinstanties voorzichtig geprivatiseerd en is de overwegend agrarische economie gaan groeien.

India, dat binnen enkele jaren één miljard inwoners inwoners heeft, wordt in het buitenland gezien als een potentieel zeer aantrekkelijk markt. Maar tot dusverre worden buitenlandse bedrijven maar mondjesmaat toegelaten. De huidige regering onder leiding van de BJP streeft naar meer openheid, maar wil tegelijkertijd dat vooral Indiase bedrijven profiteren van de economische mogelijkheden.

Het besluit tot verhoging van de prijzen moet leiden tot een vermindering van de subsidielasten met 35 miljard rupees (ongeveer 1,7 miljard gulden). India wil het begrotingstekort dit jaar terugbrengen van 6,1 procent van het nationaal product tot 5,6 procent, maar een vertraagde groei van de economie ± mede als gevolg van de crisis in Zuidoost-Azië ± en tegenvallers bij de belasting-inning heeft de regering onder zware druk gezet.

De coalitieregering van premier Vajpayee struikelt al vanaf haar ontstaan in maart vorig jaar van crisis naar crisis. Buiten de economische perikelen om heeft een aantal coalitiegenoten de nationalistische hindoepartij beschuldigd van het aanwakkeren van haat tegen de christelijke minderheid in India, waardoor het imago van India in het buitenland flinke schade opliep.

In verschillende staten werden de afgelopen maanden kerken aangevallen of in brand gestoken. In januari werd een nieuw dieptepunt bereikt in de oostelijke deelstaat Orissa waar hindoefundamentalisten de auto van een Australische missionaris in brand staken. De missionaris en zijn twee zoontjes kwamen daarbij om het leven. In protest tegen het drama in Orissa trad de BJP-minister van Parlementaire Zaken, Khurana, afgelopen weekeinde af. De BJP-leiding zegt niets te maken te hebben met de campagnes tegen de christenen.