Kooiker maakt wazige foto's van wapperende naakten

Een van de eerste dingen die Wim van Krimpen deed bij zijn aantreden als directeur van het Fries Museum in Leeuwarden vorig jaar zomer, was de oude garage naast het museum tot een expositieruimte voor hedendaagse beeldende kunst ombouwen. Buro Leeuwarden, zoals de ruimte nu heet, vervult hiermee dezelfde voorhoedefunctie als Bureau Amsterdam voor het Stedelijk Museum doet. Met dit verschil, dat het in Amsterdam stikt van de moderne galeries en kunstenaarsinitiatieven, en Buro Leeuwarden op dit gebied in de Friese stad een leegte opvult.

Samen met Toos Arends, conservator Moderne Kunst, vraagt Van Krimpen om de zes weken een kunstenaar (teken- en schilderkunst, (video)film of fotografie) die in hun ogen de actuele ontwikkelingen representeert. En vanaf februari zal er boven het Buro een kunstenaarsverblijf zijn ingericht waar de uitgenodigde kunstenaars kunnen werken.

Na een dubbelexpostie van Irem Kanelli en Anne Feddema en twee solo's van Michael Tedja en Paul Klemann, is het nu de beurt aan Paul Kooiker. Hunting and Fishing is een bijzondere serie fotowerken van los lopend wild in de natuur. Geen wild levende dieren maar portretten van naakte vrouwen in de bossen, duinen of op de heide. Met wapperende haren rennen ze weg voor de jager, Kooiker de fotograaf, alsof het klikken van zijn fototoestel hen de ziel zal ontnemen. Toch weet hij ze in hun vluchtpoging met zijn camera te grazen te nemen.

De foto's zijn niet bewogen, wel onscherp. Deze (bewuste) onscherpte maakt dat je als toeschouwer tevergeefs op het beeld probeert te focussen. Een automatische reactie is dichter naar de foto's toe te lopen, maar daardoor worden ze alleen nog maar abstracter.

De structuur van de werken, die een beetje mossig aandoen, wordt er wel beter zichtbaar door. Het is het resultaat van een voor Kooiker nieuw procédé: aquarelpapier waarop kleurenprinten zijn gespoten.

Hunting and Fishing doet denken aan een eerdere serie die Kooiker maakte als winnaar van de Prix de Rome 1996 voor Fotografie. Snapshot-achtige foto's van mensen die hij in het bos `betrapt' bij het wildplassen. Het schaamtegevoel dat hierbij naar boven komt, wordt nog eens benadrukt doordat je de gehurkte figuren in de verte bijna met een vergrootglas tussen de bosjes moet zoeken.

In vergelijking hiermee staan de meeste wilde vrouwen in Hunting and Fishing, ondanks hun vaagheid, veel meer op de voorgrond. En als je hun angsthazerij even vergeet, zouden ze bij nader inzien net zo goed met een spelletje bezig kunnen zijn. Verstoppertje bijvoorbeeld. Zo bekeken, ademen de foto's haast de sfeer uit van de Frei Körper Kultur, een Duitse beweging die na de Eerste Wereldoorlog het naakt samenzijn in de vrije natuur propageerde.

De onschuldig erotiek die met het naakte balspelen en andere vormen van nudisme gepaard ging, is ook in Kooikers fotoserie voelbaar. En appelleert daarmee aan de menselijke neiging tot voyeurisme. Het zijn niet de blote gefotografeerde vrouwen maar de gedachten van de toeschouwer die op hol slaan.

Tentoonstelling: Paul Kooiker, Hunting and Fishing. Buro Leeuwarden, Turfmarkt 11, Leeuwarden. Ma-za: 11-17u, zo 13-17u. T/m 17 februari. Catalogus ƒ39,50