Israel boos over uitspraak ambassadeur

De Israelische ambassadeur in Duitsland, Avi Primor, is gisteren met spoed naar Jeruzalem teruggeroepen voor opheldering over een vraaggesprek met Die Welt. Daarin zegt Primor dat de ultra-orthodoxe Shas-partij ,,is gegrondvest op ondemocratische wetten''.

,,Shas leunt op de wetten van God en de uitspraken van rabbijnen'', aldus Primor. Ook andere orthodoxe partijen in Israel zijn volgens hem ondemocratisch.

Hoewel de orthodoxe partijen slechts twintig procent van de bevolking vertegenwoordigen, hebben zij volgens de gezant door de aard van de regeringscoalitie van premier Netanyahu grote invloed op de Israelische politiek: zij zijn veeleisend en buitengewoon agressief.

Deze uitspraken en opvattingen zijn olie op het reeds brandende vuur van de verkiezingscampagne. Shas-ministers eisen het onmiddellijk ontslag van Primor. Zij zijn van mening dat een diplomaat die zich zo laatdunkend uitlaat over een democratische politieke partij niet langer als vertegenwoordiger van de staat Israel kan optreden.

Volgens Die Welt zei Primor dat ,,slechts de kern van de stichters van het zionisme democratisch was. Shas is geen democratische partij.'' Immigranten die uit landen van de Derde Wereld naar Israel kwamen, zoals de aanhang van Shas, komen er volgens hem nu pas achter wat democratie is. Dat geldt volgens Primor ook voor immigranten uit de vroegere Sovjet-Unie. Deze uitval naar de miljoen Russische immigranten die sedert de jaren zeventig in Israel zijn gearriveerd, heeft in de Russische partijen scherpe kritiek uitgelokt. Minister Sharansky zei dat de ,,hooghartige opvattingen'' van Primor bewijzen dat de strijd van de Russische immigranten tegen paternalisme en voor democratie nog steeds actueel is.

Primor heeft vandaag tegen de Israelische media gezegd dat zijn opmerkingen over de orthodoxe partijen volkomen uit hun verband zijn gerukt. ,,Ik legde er juist de nadruk op dat de Israelische democratie sterk genoeg is om golven van immigranten uit niet-democratische landen te absorberen. Ik zei dat de Shas-partij is gebaseerd op de halacha (religieuze traditie) en op de beslissingen van de raad van wijze rabbijnen maar niettemin een integraal deel is van de democratie en het parlementaire systeem in Israel''.

De krant Yediot Ahronot citeert vandaag overigens uitspraken van Shas-leiders die de opvatting van Primor dat Shas geen democratische partij is, lijken te schragen. Rabbijn Ovadia Yosef, de geestelijk leider van Shas, zei in 1977 dat er ,,groepen (in Israel) zijn die het begrip democratie in hun vaandel dragen. Wat is democratie? Een ieder doet maar wat hem goed dunkt. Autorijden op sabbat. Met trots alles vernietigen wat voor het joodse volk heilig is. Met andere woorden democratie is wetteloosheid.''