Slag om prijs medicijnen in nieuwe fase

De pogingen van minister Borst (Volksgezondheid) om de prijzen van geneesmiddelen te beteugelen, stuiten op veel onbegrip bij verontruste patiënten en bij verbolgen producenten.

Voor 748 geneesmiddelen moet vanaf vandaag worden bijbetaald. Dat is het gevolg van de `modernisering' van het Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS), dat in 1991 werd ingevoerd.

Het systeem verdeelt medicijnen in groepen met een eigen indicatie. Binnen één groep geldt steeds een vergoedingslimiet. Schrijft de dokter iets voor dat duurder is dan de limiet, dan moet de patiënt het verschil zelf bijpassen.

Bij de modernisering van het GVS heeft minister Borst (Volksgezondheid) de limieten verlaagd, waarbij ze uitgaat van de verwachting dat de fabrikanten hun prijzen mee zouden laten zakken om geen marktaandeel te verliezen.

Een aantal fabrikanten heeft dat gedaan, maar de meeste niet. Gevolg daarvan zijn de bijbetalingen, die variëren van een paar dubbeltjes tot honderden guldens. Depressieve patiënten bijvoorbeeld die het middel Remeron gebruiken van de Nederlandse fabrikant Organon ± dat zijn er rond 22.500 ± moeten op jaarbasis 693,60 gulden gaan bijbetalen. De Nederlandse prijs van producten van Organon is tevens de exportprijs. Was Organon hier dus in prijs gezakt, dan zou dat wereldwijd een aderlating betekenen.

Een enkele fabrikant heeft met noodgrepen kunnen voorkomen dat de patiënt in de beurs moet tasten. Zo moeten de 150.000 mensen die het cholesterolverlagende middel Zocor (tien milligram) van het Amerikaanse Merck Sharp & Dohme (MSD) gebruiken, in principe bijbetalen. Voor de tabletten Zocor 20 en 40 milligram hoeft echter niet te worden bijbetaald.

Het hoofdkantoor van Merck & Co. heeft de Nederlandse vestiging verboden de prijzen te laten zakken, maar heeft ingestemd met het voornemen tabletten van 20 mg te slaan met een `breukgleuf', zodat patiënten die op 10 milligram zijn ingesteld hun tabletjes voortaan kunnen doorbreken en zo bijbetaling kunnen voorkomen.

Algemeen directeur F. Verwiel (arts) is blij dat de patiënt zo tegemoet kan worden gekomen, maar hij betreurt de ontwikkelingen rond de bijbetalingen. MSD Nederland BV heeft hier 900 medewerkers. De fabriek in Haarlem heeft een omzet van 2,8 miljard gulden. Negentig procent van wat MSD hier produceert wordt geëxporteerd.

Verwiel: ,,Mevrouw Borst heeft een serieus probleem, want ze weet niet echt wat ze wil. Dat blijkt uit de stortvloed van conflicterende maatregelen. In 1992 maakte de Algemene Rekenkamer al duidelijk dat op geneesmiddelengebied een weinig samenhangend beleid bestaat, na zeven jaar is er nog altijd niets van geleerd. De modernisering van het GVS wordt ingeboekt als een bezuiniging, maar iedereen weet dat er weer enorme kosten door worden veroorzaakt. Neem het voorbeeld van Zocor 10. Als we geen tabletten met een breukgleuf zouden maken en de patiënt zou uitwijken naar het duurdere alternatief van onze concurrent, wordt het wél volledig vergoed. Als de 150.000 patiënten die nu Zocor 10 gebruiken dat ook daadwerkelijk zouden doen, zou dat een extra kostenpost van 30 miljoen gulden beteken. Daar reken ik dan niet het doktersbezoek bij, want die mensen moeten daarvoor natuurlijk ook een recept hebben,'' aldus Verwiel.

,,Dat patiënten gedwongen worden om te zien naar andere, vaak duurdere medicijnen heeft te maken met de gecompliceerde rekenmethode die VWS hanteert. Dat geeft de absurditeit van de regelgeving aan. Het is voor de patiënt uitermate lastig en vervelend, maar voor onze bedrijfsvoering natuurlijk ook. Stel je voor dat 150.000 `afnemers' ineens wegvallen. De gevolgen voor de patiënt kunnen we nu gelukkig opvangen door de noodgreep van een deelbaar tablet. Daardoor kan de patiënt zijn therapie gewoon voortzetten. Maar het is natuurlijk raar dat je daar als fabrikant in een beschaving als de onze toe gedwongen bent.''

Verwiel: ,,De Nederlandse overheid streeft naar een prijs die op het Europese gemiddelde ligt. Maar door de invoering van de Wet Geneesmiddelenprijzen zijn die inmiddels tot ver beneden dat gemiddelde gezakt. Dat wordt door niemand meer bestreden. Maar wat betreft de gezondheidszorg moet Nederland wel voor een dubbeltje op de eerste rang blijven zitten. Vanaf 1februari liggen de vergoedingen van veel levensreddende preparaten in Nederland op het laagste niveau van Europa. Daar zou de overheid eens even bij stil moeten staan. Van verdere prijsverlagingen kan eenvoudig geen sprake meer zijn.''

    • Bram Pols