`Schaatsbond heeft geen verstand van topsport'

Rauwe juichkreten klonken door de vrijwel verlaten Sportforum ijshal toen Ids Postma de vijf kilometer had gewonnen. Hij was zelfs lange-afstandsspecialist Bart Veldkamp voorgebleven, zij het met een miniem verschil van driehonderdste seconde. Bondscoach Henk Gemser balde een vuist en Postma grijnsde van oor tot oor. De grote afwezige van het WK in Hamar kreeg zo toch nog enige genoegdoening. Een week voor het belangrijkste allroundtoernooi van het seizoen bewees hij op het ijs van Berlijn dat hem onrecht is aangedaan. De gebrekkige selectienormen die de Fries na zijn val op het EK beletten zijn titel te verdedigen en de uitspraak van de geschillencommissie van de KNSB zijn er de oorzaak van dat hij volgend weekeinde ontbreekt als de belangrijkste concurrent van Europees kampioen Ritsma. Postma won in Berlijn-Hohenschönhausen niet alleen de vijf kilometer (6.39,77 minuten), maar imponeerde ook op de 1.500 meter door de specialist op die afstand, olympisch kampioen Adne Söndral, tot op zevenhonderdste seconde te benaderen (1.49,77). En gisterochtend reed Postma in de tweede groep eveneens een acceptabele 1.000 meter (1.12,51) waarmee hij zich tot woede van de Nederlandse specialisten Erben Wennemars en Jakko Jan Leeuwangh ook kandidaat stelde voor de kilometer op de WK afstanden. De eerste Nederlander op de ranglijst van de worldcup kwalificeert zich automatisch voor het evenement in Heerenveen, de twee overigen worden aangewezen. Postma: ,,De KNSB moet zich maar buigen over een selectiemethode. Bijvoorbeeld een ingelaste skate-off.'' Wennemars duldt echter geen inmenging op zijn discipline van de allrounder. ,,Postma heeft geen recht van spreken. Wij hebben alle worldcups gereden, hij niet. Zo blijf je bezig.'' En Leeuwangh, die in Berlijn de 1.000 meter won: ,,Hier had hij eerder mee moeten komen. Ik zou niet weten waar en wanneer ik nog een selectiewedstrijd tegen Ids kan rijden.'' Gemser: ,,Ik respecteer de sporters, maar ik heb geen boodschap aan de sprinters.''

Deze onrust was allemaal niet aan de orde geweest wanneer de KNSB Postma gewoon had aangewezen voor het WK allround. Nu zoekt de olympisch kampioen van de 1.000 meter naar andere uitdagingen om nog iets te maken van dit seizoen. De woede bij Gemser en Postma is nog steeds groot. Postma: ,,De KNSB heeft geen verstand van topsport. Heel slordig wat het sectiebestuur langebaan mij heeft aangedaan. Het is nu de derde keer dat ik door allerlei regeltjes op een groot toernooi ontbreek, terwijl ik daar wel recht op heb. Op het WK afstanden twee jaar geleden in Warschau mocht ik de 1.500 meter niet rijden en vorig seizoen werd ik thuisgehouden voor het Europees kampioenschap allround.''

Ook Gemser haalde uit naar de bond. ,,De belangen van Ids zijn door de bond slecht behartigd. Ik vind nog steeds dat de regels door de KNSB verkeerd zijn geïnterpreteerd. Ik weet dat er juridische specialisten in de geschillencommissie zitten, maar ook die hebben weleens een zwak moment.''

Een deel van de internationale schaatswereld heeft met verbazing kennis genomen van de ontwikkelingen rond Postma. Zo zegt Tom-Erik Oxholm, de coach van de Noorse mijlspecialist Adne Söndral: ,,Het is ongelooflijk wat er in Nederland gebeurt. Bij de Noorse bond hadden we intern wat geregeld. Een rijder met het charisma van Postma moet voor de schaatssport gewoon aanwezig zijn op het WK. Nu dupeer je ook de bezoekers die op de 1.500 meter in Hamar graag het duel Postma-Söndral hadden gezien.'' De bronzen medaillewinnaar op de tien kilometer van de Winterspelen in 1980 kan zich moeilijk voorstellen dat een kernploegcoach in Nederland kan worden teruggefloten door bestuursleden van de bond. ,,In Noorwegen is de coach de baas. Als prestaties uitblijven wordt hij daar op afgerekend. Ook in Nederland zou Gemser het beleid behoren te bepalen. Wij kennen natuurlijk geen commerciële ploegen. Maar ik constateer dat de beste coaches altijd nog bij de KNSB zitten.''

Gerard Kemkers, tot dit seizoen coach van de Amerikaanse hardrijders, is van mening dat de KNSB zijn fout had moeten inzien. ,,Op het EK is een voorbarige beslissing genomen, zegt Kemkers, nu directeur Topsport Groningen. ,,Vandaar het halsstarrige standpunt van de KNSB. Ik heb de exacte versie van de selectieregels gezien en die laten wel degelijk ruimte voor het aanwijzen van Postma.'' In de Verenigde Staten had zoiets niet kunnen gebeuren, stelt Kemkers. ,,Daar hebben ze veel ervaring met sporters die naar de rechter stappen. Voor elk seizoen moest ik de selectieregels met de bond altijd heel lang doorkauwen. De KNSB is er in al zijn hooghartigheid van uitgegaan dat Nederland wel even met vier deelnemers in Hamar zou deelnemen. Er had ook nog een aanwijsplaats moeten zijn bij twee deelnemers.''

De Koninklijke Nederlandsche Schaatsenrijders Bond vindt slechts enige begrip bij de nummer zeven van het EK, de talentvolle Duitser Christian Breuer. ,,Ik ga ervan uit dat de KNSB een serieuze bond is die zijn eigen regels kan opstellen. Postma had zich tijdens het EK een groot sporter moeten tonen door na zijn val op de 500 meter op de drie overige afstanden alles te geven. Maar op de 1.500 meter zat er een seconde verschil tussen hem en Ritsma.''

De coach van de WK-deelnemers Ritsma en Hersman, Egbert van `t Oever, is het met Breuer eens dat Postma dit seizoen nog niet veel heeft laten zien. Maar zelfs hij hekelt de selectienormen. ,,We zijn te hoogmoedig in onze gedachten geweest dat het EK een open Nederlands kampioenschap zou worden. Als je de beste bent, hoef je dat van mij niet meer te bewijzen. Dan dient vormbehoud in bijvoorbeeld wereldbekerwedstrijden voldoende te zijn. Ritsma en Postma hadden al voor 't seizoen duidelijkheid moeten hebben over hun deelname aan het WK.''

Bart Veldkamp, die gisteren op de vijf kilometer het WK al in zijn achterhoofd had en niet alles gaf, vindt ook dat de schaatsbond een ,,inschattingsfout'' heeft gemaakt. ,,Er is geen rekening gehouden met een rampscenario. Heel zonde voor het WK, want de kampioen is nu bekend: Ritsma. Postma had het hem heel moeilijk gemaakt. Dan was er echt strijd geweest. Gelukkig heb ik, nu ik voor België uitkom, van dat gezeur geen last meer. Het zou goed zijn als de ISU een regel instelt dat de wereldkampioen zijn titel altijd mag verdedigen. Ik vind het leuk voor Postma dat hij vandaag heeft gewonnen.''