Kafelnikov niet langer one-slam wonder

Yevgeni Kafelnikov kan met een gerust hart thuiskomen. Vlak voordat de Russische tennisser begin januari in zijn woonplaats Karlsruhe op het vliegtuig naar Australië stapte, zei zijn vrouw Mascha: ,,Je laat ons toch niet een maand in de steek om alleen de halve finale te halen.'' De huisvader stelde zijn echtgenote en dochter niet teleur. In de finale van de Open Australische kampioenschappen versloeg Kafelnikov gisteren in vier sets de Zweed Thomas Enqvist, 4-6, 6-0, 6-3 en 7-6.

Vijf maanden geleden had Kafelnikov de hoop opgegeven dat hij na Roland Garros (1996) nog eens een tweede grandslamtitel zou winnen. In een defaitistische bui noemde de 24-jarige Rus zich een ,,one-slam wonder''. Een nieuwe grote overwinning lag ver buiten zijn bereik.

De achtstejaarprof was tennismoe. De viervoudig iron man - de bijnaam voor de tennisser die jaarlijks de meeste wedstrijden speelt - won nog wel af en toe een gewoon toernooi, maar de motivatie om het maximale uit zijn talent te halen was verdwenen. Na 17 toernooizeges en bijna 25 miljoen gulden aan prijzengeld tenniste hij zonder bezieling.

In juli trouwde hij, in oktober werd zijn dochter Aleysa geboren. Die gebeurtenissen betekenden de ommekeer, stelde Kafelnikov gisteren vast. Als hoofd van een gezin voelde hij zich een stuk gelukkiger. Hij stond weer met plezier op de baan. Het voelde alsof hij ,,met gemak over de Chinese Muur kon springen''. Met zijn nieuwe coach Larry Stefanki, de man die Rios naar de nummer-éénpositie leidde, werkte hij sinds december aan de zwakke kanten van zijn spel.

In Australië kwam meteen het resultaat. Een matig toernooi kreeg daardoor nog een respectabele winnaar. Bijna alle toppers lieten het op Melbourne Park afweten. De twee beste spelers van de wereld, Sampras en Rios, zegden af. Agassi speelde lusteloos, Corretja en Moya stelden teleur. Rafter en Philippoussis bleken weer niet bestand tegen de enorme druk van het thuispubliek.

Kafelnikov begreep gisteren dat hij had geboft. Met de beker in zijn handen bedankte hij de afwezige Sampras. ,,Pete, dit voelt echt geweldig. Bedankt dat ik dit van je mocht winnen.'' Voor de cheque van 865.000 gulden hoefde de Rus in Melbourne geen echt grote prestaties te leveren. Björkman, zijn tegenstander in de eerste ronde, is duidelijk op zijn retour. Met moeite won Kafelnikov van Stoltenberg en Pavel. Courier gaf in de vierde set geblesseerd op, Martin liep in de kwartfinale op zijn tandvlees. In de halve eindstrijd bleek de jeugdige Haas nog een maatje te klein.

Het finaleduel met Thomas Enqvist leek de eerste echte krachtproef voor de nummer tien van de plaatsingslijst. De 24-jarige Zweed maakte in januari een indrukwekkende comeback na een enkeloperatie. Hij schreef het toernooi van Adelaide op zijn naam en won vervolgens al zijn partijen bij het sterk bezette demonstratietoernooi in Kooyong.

In Melbourne stoomde de ongeplaatste Zweed onverstoorbaar door. Sterk serverend sloeg hij vanaf de baseline onder anderen de Australische favorieten Rafter en Philippoussis uit het toernooi. Zo enerverend als die partijen was de finale gisteren niet. In het vaak saaie baselineduel met Kafelnikov kon Enqvist het spel alleen in de eerste set dicteren. Zijn eerder zo sterke forehand liet hem daarna in de steek. Kafelnikov kwam na de eerste set terug in de wedstrijd door negen games op rij te winnen. ,,Ik wist dat hij onzeker zou worden, als ik de bal lang in het spel kon houden'', sprak de winaar na afloop. ,,Ik heb Thomas mentaal gebroken.''

Een slordige servicegame bij een 4-3 achterstand kostte Enqvist ook de derde set. In de vierde set deden zich geen breekpunten voor. In de tiebreak deed Enqvist de zege bijna cadeau. Door vier fouten van de Zweed kwam Kafelnikov op een 6-1 voorsprong. Enqvist eindigde in stijl. Op het eerste matchpoint voor Kafelnikov sloeg hij zijn zevende dubbele fout. Het was zijn 62ste onnodige fout van de middag.

Kafelnikov smeet vanaf het midden van de baan zijn racket in het publiek. De zege droeg de man hij op aan zijn onlangs overleden grootvader. Daarna had de Rus haast. Hij was al op weg naar de luchthaven, toen Enqvist pas op de persconferentie verscheen. De Zweed was zoals altijd weinig spraakzaam. De grote favoriet bij de bookmakers (8/11 tegen 1/2 voor Kafelnikov) laat net als zijn illustere landgenoten Wilander en Edberg liever zijn racket spreken. De man uit Stockholm is als een Volvo: degelijk maar saai. Lachen doet Enqvist ongeveer net zo weinig als naar het net komen. Voor een toptennisser is hij wel ongekend beleefd. Op een persconferentie onderbrak hij afgelopen week zijn eigen verhaal om een niesende journalist gezondheid te wensen.

De wedstrijdanalyse van Kafelnikov beviel Enqvist allerminst. Hij ontkende mentaal te zijn gebroken. ,,Ik ben geen choker'', beet de Zweed van zich zich af. ,,Ik was niet nerveus. Yevgeni speelde gewoon consistenter, en ik miste wat geluk.'' Als troost mocht Enqvist een cheque van 430.000 gulden in ontvangst nemen. Bovendien schuift hij op naar de elfde plaats van de wereldranglijst. Kafelnikov is vanaf vandaag de nummer drie van de wereld, achter Sampras en Corretja. Als de Rus gemotiveerd blijft, vormt hij dit jaar vermoedelijk de grootste bedreiging voor Pete Sampras.

Vlak voor zijn vertrek werd Kafelnikov nog gevraagd of hij zijn baard zou laten staan. Net als Bjorn Borg vroeger scheert de Rus zich niet tijdens grandslamtoernooien. Maar zijn vrouw Mascha kan rekenen op een vlassig baardje. ,,Ik heb geen tijd'', sprak de winnaar ongeduldig. ,,Ik moet mijn vliegtuig halen.''