Gekrakeel in Radio-Siberië

Nog maar acht jaar geleden werd Radio 5 het `Siberië van de omroep' genoemd. Als je daar naar toe verbannen werd, was er iets mis met je. Van de grote omroepen wilden alleen de NOS en EO op 5 uitzenden.

Die tijd is voorbij. Het gezicht van de zender is de afgelopen jaren flink opgepoetst. Was het station vroeger de prullenbak van de publieke radio, nu zorgen zeventien verschillende omroepen voor een groot aanbod aan achtergrondprogramma's. Waar Radio 1 de waan van de dag volgt, is Radio 5 voor de verdieping. De makers nemen de tijd om de luisteraars te informeren.

Een groot manco van de zender is de slechte bereikbaarheid. Radio 5 is te vinden op de middengolf (1008 AM). Dat is meteen de oorzaak van de slechte beluistering. Zo'n vijfentwintig duizend luisteraars stemmen per dag af op Radio 5. Voor Radio 1 zijn dat er ongeveer 175 duizend per dag.

Sinds een maand is de programmering vernieuwd. De zender is overzichtelijker en toegankelijker gemaakt. De liefhebber van het gesproken woord kan elke (werk-)dag op een vast tijdstip eenzelfde programma beluisteren. Er zijn meer rechtstreekse uitzendingen en anchormen vervangen het grote aantal presentatoren. De vernieuwing houdt ook in dat programmamakers zich meer in dienst van de zender stellen dan van hun omroep. De meeste programmamakers kunnen zich daar wel in vinden, maar toch heerst niet overal een hosanna-stemming. Dat komt omdat de Raad van Bestuur van de NOS besloten heeft dat Radio 5 complementair moet zijn aan Radio 1. De beide publieke radiostations moeten volgens de Raad dan ook geleid worden door één functionaris, de zendercoördinator. En daar zit de pijn. Want tot het eind van het vorig jaar had Radio 5 de coördinatie in eigen hand.

Met de maatregel van de top van de NOS vrezen de bespelers van de doelgroepenzender dat ze voortaan aan de leiband moeten lopen van Radio 1, die in het publieke bestel veel belangrijker is dan 5. ,,Die angst is ongegrond'', zegt Marieke Kalkman, beleidsmedewerker van de NOS. ,,De Raad van Bestuur wil dat de zenders beter op elkaar worden afgestemd, zowel inhoudelijk als wat de programmering betreft. Ze moeten elkaar aanvullen. Radio 1 is de snelle nieuwszender. Radio 5 zou dat met achtergrondprogramma's kunnen uitdiepen. En dat kan als je één functionaris voor beide zenders hebt.''

Henk van Hoorn, programmacoördinator a.i. van Radio 1 juicht de plannen toe. ,,Ik zie het als een krant en een bijlage. Je kunt op 1 het nieuws melden en de luisteraars doorverwijzen naar een langere bijdrage op 5.''

Vincent van Merwijk, programmaleider radio van de RVU, is tevreden over de ontwikkelingen die Radio 5 de afgelopen jaren heeft doorgemaakt. De zeventien bespelers van het station zijn naar elkaar toe gegroeid, vindt hij. Het trof hem daarom onaangenaam dat in het vorig najaar programmadirecteur Hans van Beers van de Raad van Bestuur de zenderredactie meedeelde dat 1 en 5 onder dezelfde leiding zouden vallen.

In het gekrakeel dat losbarstte floot de Raad van Toezicht van de NOS Van Beers terug. Uiteindelijk werd besloten dat Radio 5 de eerste helft van dit jaar een eigen zendercoördinator krijgt die de lopende zaken waarneemt. In de samenwerking met Radio 1 ziet Van Merwijk weinig goeds. ,,Ik denk dat degenen die daar in de leiding zitten heel arrogant kijken naar wat er op 5 gebeurt. Ze kijken vooral naar de luistercijfers. Ik zie Radio 1 geen enkele poging doen om een link te leggen met de mooie dingen die op 5 te horen zijn. Ik heb nog niet zo lang geleden een actuele documentaire gemaakt in Turks Koerdistan. Drie dagen vóór de uitzending heb ik 'm naar Radio 1 gestuurd met een briefje erbij waarin ik heb gevraagd er aandacht aan te schenken en te verwijzen naar Radio 5. Ik heb er nooit wat op gehoord.''