'Grands chefs' en koksmaatjes in de Veiligheidsraad

Buiten spel in Kosovo, afwezig in Congo net als destijds in Rwanda gepasseerd in Irak en eerder al gemarginaliseerd in Bosnie. Gelukkig Nieuwjaar, burgers aller landen!, namens de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Wij wensen u een jaar zonder conflicten toe! Temeer omdat wij in dat euvele geval vermoedelijk weinig voor u kunnen betekenen.

Volgens het VN-handvest zijn wij verantwoordelijk voor de handhaving van vrede en veiligheid. Sommige dagdromers zien ons als een 'werelddirectie', anderen als het machtigste orgaan in de internationale politiek. In werkelijkheid zijn wij, gebiedt de eerlijkheid, een relikwie uit een afgesloten tijdperk, een diplomatiek antiquariaat van de Koude Oorlog, en zitten wij hier nog altijd bij gebrek aan beter. Onze vijf permanente leden - China, Frankrijk, Rusland, Verenigd Koninkrijk en Verenigde Staten - hebben als enige een vetorecht, en de vraag is: zijn deze P5 nog representatief als kern van de wereldgemeenschap? De Duitsers en de Japanners mogen er van ons zo bij, en nog wat ontwikkelingslanden maar, zoals u weet, zit de discussie over onze uitbreiding muurvast. Zo erg vinden wij dat nu ook weer niet: we komen er nu met zijn vijftienen al vaak niet uit, laat staan met 20 of 25 man! Ons besluitvormingsproces is een centrifuge van hybride multilateralisme, grootste gemene delers nationale belangen en toevallige coalities. De P5 gebruiken hun macht meer om iets tegen te houden dan tot stand te brengen.

Kijk eens wat voor moeite wij dit jaar weer hebben gehad om crises te bestrijden en hoe wij ons hebben laten ontregelen door hele en halve dictators als Saddam Hussein en Slobodan Milosevic. Die hebben ons voor aap gezet en tegen elkaar uitgespeeld! En dan te bedenken dat Milosevic ons dit tussen 1991 en '95 ook al flikte en allang in Den Haag had moeten zitten. Inderdaad wij hebben geen lessen uit Bosnie geleerd omdat wij er niet van houden in onze eigen fouten te graven. Had Saddam ook niet allang internationaal vervolgd moeten zijn voor oorlogsmisdaden? Maar, burgers, u weet wel beter: wij als V-raad kennen geen objectief goed en kwaad in deze wereld.

De Rus, de Chinees en de Fransman denken anders over deze zaken dan de Amerikaan en de Brit. Natuurlijk maken zij zich zorgen over massavernietigingswapens, maar zij denken ook aan hun portemonnee. Zij waren razend twee weken geleden toen de Amerikanen en de Britten zonder waarschuwing vooraf gingen bombarderen terwijl wij aan het vergaderen waren. De Amerikanen gebruiken de V-raad alleen maar als het hun uitkomt - als het niet uitkomt, opereren ze buiten ons om. Net als met de NAVO tegen Milosevic in oktober. Dat de NAVO wilde gaan bombarderen, zonder onze goedkeuring, was een precedent en een slag in ons gezicht. Worden wij nu ook al niet meer gerespecteerd door een regionale veiligheidsorganisatie?

Wij zijn steeds meer het toneel van rivaliteit. De Amerikaan heeft het lastig: te weinig leiderschap wordt niet gewaardeerd, te veel ook niet. De Rus die zijn tanende macht niet kan maskeren, is net als de Fransman tegen veel wat de Amerikaan wil, maar laat zelf weinig zien. Zouden we niet beter toegeven dat we aan al die brandhaarden weinig kunnen doen? We registreren ze meer dan dat we er tegen optreden - onze 16 vredeshandhavende operaties ten spijt. Die Nieuwe Wereldorde van Bush is een bende geworden: anarchie en verdeeldheid in plaats van orde en leiderschap. Politiek en militair zal het voorlopig niks met ons worden. Die arme Kofi kan daar ook niets aan doen.

En Nederland vanaf 1 januari al helemaal niet. Wat kan een klein land nou meer dan op zichzelf nuttig voetenwerk bij een alweer niet gerespecteerde resolutie? De P5 hebben al genoeg aan elkaar en beslechten hun machtsstrijd over de hoofden van de tien niet-permanente leden heen. Laten we wel wezen: de V-raad bestaat uit vijf grands chefs en tien koksmaatjes die niet binnen een straal van vijf meter bij het fornuis mogen komen.

Mee in de pot willen roeren, is een hilarische vorm van zelfoverschatting.

Lieve burgers, zeg tegen niemand dat deze openhartige nieuwjaarskaart uit de keuken van de V-raad komt. Iedereen bij ons weet dit weliswaar allemaal, maar niemand durft het hardop te zeggen. U houdt het wel voor u, toch?