Bonden vrezen voor staatloos Nedcar

ROTTERDAM, 14 DEC. De overheid verkoopt haar aandeel in autofabrikant Nedcar aan Volvo en Mitsubishi. NedCar heeft de staat niet langer nodig redeneert minister Jorritsma (EZ). De vakbonden hebben daar hun twijfels over.

De geschiedenis van de Nederlandse autofabrikant Nedcar (een joint venture van Mitsubishi, Volvo en de Nederlandse overheid) is er een van vallen en opstaan. Die turbulente historie maakt de vakbonden huiverig voor de toekomst van Nedcar, nu minister Jorritsma (EZ) heeft besloten de aandelen van de overheid in het bedrijf te verkopen aan Volvo en Mitsubishi. “Er staat een bedrijf dat zeer goed draait en niet langer overheidssteun nodig heeft', motiveerde de bewindsvrouw haar beslissing - die al door haar voorganger was aangekondigd - gistermiddag in het Radio 1 journaal.

Jorritsma verwoordt een optimisme dat enige nuancering verdient, zo vinden de vakbonden bij Nedcar. Vorig jaar maakte het bedrijf op een omzet van zeven miljard gulden slechts 10 miljoen gulden winst een marge van amper anderhalf procent. Dat is een bijna te verwaarlozen resultaat in een industrie waar het afgelopen jaar omzet-, productie- en winstrecords aan de lopende band werden gebroken. Maar Nedcar wordt niet afgerekend op de gangbare normen in de autoindustrie, omdat het geen autofabrikant is in brede zin. Het bedrijf legt zich toe op assemblage van door buitenlandse bedrijven ontwikkelde producten, zoals de Mitsubishi-modellen Carisma en Space Star en de Volvo typen S40 en V40. Nedcar hoeft van zijn opdrachtgevers Mitsubishi en Volvo geen winst te maken. Zij beschouwen de fabriek in Born als een costcentre, waar zoveel mogelijk auto's tegen een zo laag mogelijke prijs moeten worden geproduceerd.

De toekomst van Nedcar ligt volledig in handen van Volvo en Mitsubishi, twee fabrikanten die in de optiek van het meest prestigieuze onderzoeksbureau voor de auto-industrie, J.D. Powers op termijn niet in staat zullen zijn zelfstandig te overleven.

Volvo dat in 1993 een fusie zag mislukken met Renault, werd het afgelopen jaar al genoemd als kandidaat voor overname door Volkswagen, dat op zoek is naar een gerenommeerde truckfabrikant. Mitsubishi is al voor samenwerking benaderd door Toyota.

Dit soort veranderingen in de autoindustrie zal ongetwijfeld ook effect hebben op Nedcar in Born. Het succes van de Volvo's die er worden geproduceerd - over de afzet van de Carisma's is moeder Mitsubishi minder tevreden - ligt ten grondslag aan de euforie van minister Jorritsma, maar het biedt geen enkele garantie voor de toekomst. Straks moeten de twee eigenaren van Nedcar miljardeninvesteringen doen voor nieuwe modellen. Of die nieuwe auto's ook in Born worden gebouwd is een open vraag. Nergens kan de barometer zo snel omslaan als in de autoindustrie.

De vakbonden zetten daarom begrijpelijk vraagtekens bij de jongste ontwikkelingen. Voor de werkgelegenheid bij Nedcar, dat in de jaren zeventig en tachtig grote financiele problemen had, is de Nederlandse overheid altijd een uitstekende garantie gebleken. Dat begin al in 1968, toen Nedcar-voorganger DAF de fabriek in Born begon en door de overheid rijkelijk van subsidies werd voorzien. Oud-mijnwerkers moesten na sluiting van de staatsmijnen nieuw emplooi vinden en DAF kon daarvoor zorgen. In 1972 werd de naam DAF gewijzigd in Car BV, omdat Volvo ging deelnemen. Weer later, na vergroting van het Volvo-belang tot 75 procent, veranderde de naam in Volvo Car. De naam Nedcar stamt uit 1991, toen Mitsubishi als aandeelhouder toetrad. De drie partners staken elk 700 miljoen gulden in een nieuwe fabriek.

Pas de laatste jaren gaat het NedCar enigszins voor de wind. Dat ging gepaard met groeistuipen: zo kampte het bedrijf dit jaar met vandalisme en wangedrag van een klein deel van de 7000 werknemers en werd het werk onderbroken uit protest tegen de hoge werkdruk.

Feit is niettemin dat Nedcar-directeur Dewulf erin geslaagd is in Born een ultramoderne autofabriek neer te zetten.