Stroomsector wacht koude sanering; Concurrenten goedkoper

AMSTERDAM, 10 DEC. De vier grote Nederlandse stroomproductiebedrijven krijgen de komende jaren te maken met een koude sanering die leidt tot een extra inkrimping met duizenden arbeidsplaatsen.

Dat komt door een aanbod van elektriciteit van buitenlandse concurrenten waarvan de prijs “aanzienlijk' lager is dan de kostprijs van de Nederlandse producenten. Grote ondernemingen en distributiebedrijven zullen die goedkopere stroom importeren. De Nederlandse producenten moeten reorganiseren om hun kosten omlaag te brengen op straffe van groot verlies aan marktaandeel. Daarbij zullen “harde slagen vallen'.

Dat zei directievoorzitter dr. Wim Naeije van het energie-distributiebedrijf Eneco (Randstad) gisteren in een energiedebat georganiseerd door Andersen Consulting in Amsterdam.

Volgens Naeije zullen de Nederlandse stroomproducenten hun te hoge kosten verhalen op de afnemers die nog niet vrij zijn in de keuze van hun leverancier: kleinverbruikers en een grote groep middelgrote bedrijven. Daardoor krijgen deze klanten nog niet het voordeel van de prijsverlaging die optreedt als gevolg van de vrijmaking (liberalisering) van de Europese energiemarkt.

Naeije verwacht zelfs dat de energierekening voor de kleinverbruikers nog kan stijgen omdat er ook kostenverhogingen voor de distributiebedrijven optreden. Die zijn volgens de nieuwe Elektriciteitswet verplicht taken te scheiden in verschillende ondernemingen, “wat veel meer bureaucratie met zich meebrengt'. Tegelijk mogen de distrubutiebedrijven voor de levering van stroom aan alle “gebonden klanten' nog geen voordelige importcontracten in het buitenland afsluiten. Ze zijn nog twee jaar gebonden aan een contract met de vier Nederlandse producenten, wat wettelijk wordt verankerd.

De directeur Elektriciteit van het ministerie van Economische Zaken, drs. J. Weehuizen gaf toe dat de nieuwe wettelijke verplichtingen leiden tot kostenverhogingen.

“We moeten maar hopen dat er uiteindelijk door het positieve effect van de liberalisering nog een prijsverlaging overblijft.'

Andersen Consulting bracht gisteren een rapport uit gebaseerd op een enquete onder de energiebedrijven, waarin rekening wordt gehouden met een prijsverlaging voor elektriciteit van 10 tot 15 procent louter als gevolg van de liberalisering. Die vrijmaking van de markt heeft de laatste maanden geleid tot aanbiedingen uit het buitenland die per kilowattuur stroom centen onder de prijs van Nederlandse productiebedrijven liggen.

Andersen adviseert de energiebedrijven snel in te spelen op de marktwerking in de Europese Unie door gebruik te maken van privatiseringsmogelijkheden. Hun activiteiten moeten zoveel mogelijk een concurrerend kostenniveau krijgen.

Ook moeten de energiebedrijven voor een hoger eigen vermogen zorgen en “aandeelhouderswaarde'. Voor de distributiesector liggen er goede mogelijkheden in transformatie tot zogenoemde 'multi-utilities': bedrijven die niet alleen elektriciteit en gas leveren, maar ook drinkwater kabelaansluitingen, telecomdiensten en milieudiensten als afvalverwerking. Maar die expansie wordt nog door wettelijke regels belemmerd, constateert Andersen Consulting.