Beraad over verharding strafzaken; Onvrede over polarisatie

DEN HAAG, 2 DEC. Honderdvijftig vooraanstaande rechters, officieren van justitie, advocaten en rechtswetenschappers willen volgende maand in een besloten bijeenkomst pogen de toenemende verharding in strafzaken een halt toe te roepen.

Vooral officieren van justitie en advocaten staan elkaar de laatste jaren in de rechtszaal steeds nadrukkelijker naar het leven. Wederzijds vallen beschuldigingen van machtsmisbruik en trekt men elkaars integriteit in twijfel. Om dit uit te praten wordt er op initiatief van de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak, openbaar ministerie en advocatuur in januari in Utrecht een justitiele vredesconferentie belegd. 'Polarisatie in de strafzaal; over de grenzen van behoorlijkheid', luidt de titel van de `werkconferentie'.

J. Verburg, een van de initiatiefnemers en vice-president van het Haagse gerechtshof, zegt dat juristen zich moeten afvragen “of we zo langzamerhand niet te zeer zijn opgefokt door het spel in de rechtszaal”. Volgens Verburg is het zo dat advocaten en magistraten “bijna alleen nog maar praten over procedurele kwesties en te weinig oog hebben voor de materiele kant van de zaak: de waarheidsvinding”. Die houding leidt volgens hem tot onbegrip bij het publiek.

“Al die beleefdheden van vroeger waren onzinnig: het is goed om te knokken voor je client. Maar nu is de strijd af en toe onbehoorlijk”, zegt de Amsterdamse strafadvocaat G. Meijers die de bijeenkomst een goed initiatief noemt.

Bij het openbaar ministerie en onder advocaten is er “tegenwoordig te veel mannetjesmakerij. Bij advocaten is dat nog te begrijpen, omdat men een eigen winkeltje heeft”, zegt Meijers. Toch ziet hij ook steeds meer confreres die “het belang van de client ondergeschikt maken aan de eigen ijdelheid”.

Volgens F. Heemskerk algemeen secretaris van de orde van advocaten, “vertonen de deelnemers aan het strafproces de neiging hun eigen rol te accentueren en worden de formele tegenstellingen verder aangescherpt”.

De advocatenorde hoopt dat de bijeenkomst tot aanbevelingen komt over de vraag welke strijdmiddelen in de strafzaal geoorloofd zijn.

Een actuele kwestie die volgens Heemskerk besproken zou kunnen worden, is bijvoorbeeld de trend om steeds meer getuigen op te roepen ter zitting. Is dit wel noodzakelijk voor een goede verdediging?

Ook komt de vraag aan de orde wie er recht heeft op justitiele stukken. Komen getuigen niet in moeilijkheden als dossiers door advocaten al te ver in circulatie worden gebracht, aldus Heemskerk.

Advocaat Meijers hoopt dat “ook de querulanten uit onze beroepsgroep” worden uitgenodigd om in Utrecht achter gesloten deuren te discussieren. Wie dat zijn, wil hij niet zeggen.