Weduwe Allende op bezoek bij Kok

SANTIAGO, 30 NOV. Met politie-escorte op bezoek bij de weduwe Allende dat leek premier Kok te riskant. Dus kwam Hortensia Allende naar zijn hotel.

Premier Kok was gisteren zichtbaar aangedaan na de prive-ontmoeting met de weduwe van de in 1973 omgekomen president Allende. “Het brengt veel naar boven. We weten allemaal dat onder het vreselijke bewind van Pinochet vreselijke dingen zijn gebeurd in Chili”, lichtte Kok toe. Zoals de weduwe Allende tijdens het gesprek memoreerde, was Kok in zijn tijd als vakbondsleider sterk betrokken bij de gebeurtenissen in Chili.

Kok is dit weekeinde bij zijn rondreis door Zuid-Amerika aangekomen in Chili, dat innerlijk wordt verscheurd door de gevangenhouding van ex-dictator Pinochet. In de hoofdstad Santiago hadden Wim Kok en zijn vrouw Rita op hun verzoek een ontmoeting met de inmiddels 81-jarige Hortensia Allende. “Natuurlijk is dit een politiek signaal. Ik kom hier als premier en als eerste man van mijn eigen partij om mijn respect te betonen aan de weduwe van de ex-president”, zei Kok.

Omdat het verleden, waarmee zowel Pinochet als Allende is verbonden, in Chili heel gevoelig ligt, had de ontmoeting plaats in het hotel waar de Nederlandse missie verblijft. Oorspronkelijk had het echtpaar Kok op bezoek zullen gaan bij de weduwe, maar op het laatste moment werd daarvan afgezien. Het door de stad rijden met een colonne auto's en motoragenten werd als te provocerend gezien door de Nederlandse ambassade.

“Het hoofdstuk Pinochet is nooit afgerond. De oplossing hier is dat men afgesproken heeft daarmee te leven. De kwestie-Pinochet maakt de dingen die in de samenleving grijs geworden waren weer zwart-wit” analyseerde Kok, die zich wel redelijk optimistisch toonde: “De kwaliteit van de democratie en de stabiliteit is toegenomen.”

In de hele kwestie gedraagt de weduwe zich “waardig” volgens Kok, die onder de indruk was van de “kranige, breekbare vrouw, die sterk van geest” is.

Een boodschap had mevrouw Allende niet voor hem gehad. “Ze weet dat de premier die niet overbrengt. Het is haar duidelijk dat het hart van Nederland op de goede plaats klopt en dat Nederland veel heeft gedaan om het herstel van de democratie te steunen.”

De marxistische president Salvador Allende kwam om het leven bij de machtsgreep van generaal Pinochet op 11 september 1973. Zelfmoord is de meest waarschijnlijke verklaring voor zijn dood, gepleegd met een door de Cubaanse leider Castro geschonken pistool. De precieze omstandigheden van zijn dood zijn echter nooit geheel opgehelderd, zodat betrokkenheid van de militairen niet voor honderd procent wordt uitgesloten.

De weduwe Allende zei gisteren na afloop van de ontmoeting een voorstander te zijn van de komst van Pinochet naar zijn vaderland. “Ik wil dat Pinochet naar Chili komt om hier berecht te worden. Alle Chilenen willen dat.” In de Spaanstalige uitzending van Radio Wereldomroep voegde zij eraan toe: “Het gaat om de gerechtigheid, niet om haat, niet om wraak.” Allendes weduwe was te spreken over het “heel hartelijke gesprek” en de rol van Nederland, waar na de val van Allende in 1973 veel Chileense vluchtelingen naar toe zijn gekomen: “De mooiste monumenten ter ere van Salvador Allende staan in Nederland. Ik zal dat nooit vergeten.”