Rebellen sceptisch na `akkoord' over Congo

PARIJS, 30 NOV. Drie betrokken landen hebben zaterdag in Parijs een staakt-het-vuren beloofd in het conflict dat Congo verscheurt. Het akkoord kwam tot stand onder leiding van secretaris-generaal Kofi Annan van de Verenigde Naties. De Congolese rebellen hebben het akkoord met grote scepsis begroet.

Ondanks twijfel over de houdbaarheid ervan betekende het akkoord een optimistisch slot van de 20ste Frans-Afrikaanse top, die van donderdagmiddag tot zaterdag in Parijs werd gehouden. Gastheer president Chirac sprak van een succes. Annan zei te hopen dat de deelnemers aan het Congolese vredesoverleg, dat plaatshad in de marge van de conferentie eenmaal thuis hun belofte zullen houden.

Het waren volgens ooggetuigen pittige discussies, die er desondanks toe leidden dat de wil tot vrede werd onderschreven door regeerders die al maanden niet meer aan een tafel zitten. De presidenten Kabila (Democratische Republiek Congo) Museveni (Oeganda), Bizimungu (Rwanda) en Mugabe (Zimbabwe) en de voorzitter van de Organisatie voor Afrikaanse eenheid (OAE), Blaise Compaore, stemden uiteindelijk in met een onmiddellijk staken van de vijandelijkheden, uitmondend in een bestandsovereenkomst. Behalve deze landen zijn ook Angola, Namibie en Tsjaad bij het conflict betrokken; samen met Zimbabwe steunen zij de regering-Kabila. Rwanda en Oeganda steunen de anti-Kabila-rebellen. De president van Zambia, Frederick Chiluba, zal op 8 december in zijn hoofdstad Lusaka een nieuwe bijeenkomst van de strijdende partijen organiseren. Daar moeten de voorwaarden voor het staakt-het-vuren worden gepreciseerd voordat op 17 en 18 december in Ouagadougou (Burkina Faso) een pan-Afrikaanse top wordt gehouden.

Rebellenleider Wamba dia Wamba heeft laten weten dat de overeenkomst van Parijs niets voorstelt: “Akkoorden die ons uitsluiten werken niet, want ze zullen niet worden uitgevoerd.” De rebellenleider had via de radio over het `akkoord' gehoord. Hij wil wel onderhandelen over vrede, maar dan rechtstreeks met Kabila.

Dat zou dan moeten leiden tot een regering van nationale eenheid.

In de coulissen van de Frans-Afrikaanse top werd ook vooruitgang geboekt in het slepende conflict tussen Ethiopie en Eritrea. Beide landen hebben zich bereid verklaard een vreedzame oplossing te zoeken voor hun problemen. De leiders van de francofone landen, waarmee Frankrijk van oudsher nauwe banden onderhoudt hadden al voor aanvang van deze top hun ongenoegen laten blijken over het feit dat Parijs de deuren had opengezet voor andere Afrikaanse landen. Om hun tegemoet te komen, ontving president Chirac deze francofone leiders donderdagavond op het Elysee voor een informeel diner van de Club d'Amis. Hij legde bij die gelegenheid uit dat Frankrijk trouw blijft aan zijn oude bondgenoten, maar de deuren opent voor nieuwe Afrikaanse partners.