`Jonkies' lopen boos weg van CDA-partijraad

ROTTERDAM, 30 NOV. CDA-jongeren liepen zaterdag weg van de partijraad boos over het gebrek aan openheid bij de benoeming van de nieuwe voorzitter Van Rij.

De “jonkies” in het CDA volgden zijn advies krachtig op. Maar anders dan partijvoorzitter Hans Helgers had bedoeld.

Om een moderne partij te worden is een cultuuromslag nodig, waarbij compromissen en consensus niet langer zaligmakend zijn, zei de CDA-voorzitter zaterdag op de partijraad van het CDA in Rotterdam. “We moeten durven kiezen. Niet langer iedereen een beetje gelijk geven. We hebben recht op mensen die het hartgrondig met ons oneens zijn”, zo verklaarde Helgers.

En zie, een uurtje later verliet de delegatie van het CDJA, de organisatie van CDA-jongeren, demonstratief de zaal. De jongeren waren boos op uitgerekend de partijvoorzitter en kozen ervoor om weg te lopen. In een partij die ongeveer is opgebouwd uit consensus, was dat een grote stap. Oudere afgevaardigden keken de jongeren verbijsterd na. En voorzitter Helgers zag het vanachter de bestuurstafel zwijgend aan.

Aanleiding vormde de verkiezing van de nieuwe partijvoorzitter. Niet de man de 38-jarige fiscaal jurist Marnix van Rij, maar de procedure die vooraf ging aan zijn verkiezing, vormde de aanleiding voor de botsing. Wat was er precies gebeurd? Had Jaap de Hoop Scheffer het dagelijks bestuur gedreigd met een machtswoord om een andere kandidaat, de Brabantse gedeputeerde Pieter van Geel, te blokkeren? En hoe kon het dat op de dag dat het partijbestuur over de voordracht zou beslissen in de ochtendkranten al was te lezen dat Marnix van Rij de nieuwe voorzitter werd?

Het opgenoegen bij de partijraad was groot. Hier was “gelekt” en doelbewust “gelekt”. Of partijvoorzitter Hans Helgers maar wilde uitleggen wat zich binnenskamers precies had afgespeeld. Maar Hans Helgers wilde niets uitleggen: hij weigerde de vertrouwelijkheid waarin de voordracht tot stand was gekomen, te doorbreken.

Een aantal malen klopte Teus Jan Vlot, de voorzitter van de CDJA-jongeren, hard op de deur. “In openheid ligt onze kracht, in beslotenheid onze zwakte” zo probeerde hij. “Er zijn zo veel verhalen, meningen en geruchten, het bestuur moet hier opening van zaken geven”, zo zette hij door. Maar Helgers hield de deur hermetisch gesloten: hij noemde het “volstrekt ongewenst” om mee te delen “welke personen welke rol hebben gespeeld” en de afgevaardigden moesten “zich het hoofd niet op hol laten brengen door krantenartikelen”, zo bezwoer hij.

De onvrede bij de achterban was tweeerlei. Sommigen oordeelden dat de partij “volwassen genoeg is om meningsverschillen aan te kunnen” en het goed zou zijn geweest als het partijbestuur een dubbele voordracht had gedaan, zodat er voor de partij daadwerkelijk iets te kiezen was. Anderen kritiseerden de “lekkages” en betoogden dat die anonieme mededelingen het CDA “schade hebben berokkend”. “Lemmingengedrag”, zo werd het “lekken” zelfs genoemd.

Helgers beloofde dat het partijbestuur intern op de procedure zou worden teruggekeken; verdere interventies van de CDJA-voorzitter Vlot kapte hij resoluut af. En dus verliet de delegatie van het CDJA op hoge poten de zaal. “Er moet opheldering komen wat er echt is gebeurd”, verklaarde Vlot op een geimproviseerde persconferentie buiten de vergaderzaal. “Dom” en “kinderachtig”, oordeelden partijgangers de houding van de jongeren later in de wandelgangen. En ach binnenkort zouden partijbestuur en jongeren elkaar vast weer treffen. Zoveel gevoel voor consensus was de “jonkies” al wel bijgebracht in de partij, wisten geroutineerde partijgangers.

En Helgers? Die zag vooral het positieve in de botsing.

“Zoiets was vijf jaar geleden niet mogelijk geweest”, verklaarde hij later opgewekt in de wandelgangen. Zie je wel, we zijn al aardig op weg om een moderne partij te worden en niet meer die brave bestuurderssocieteit van vroeger zo klonk in zijn woorden door. En natuurlijk, het gesprek met de jongeren zou er zeker snel komen.