Noorden en Zuiden van Griekenland haten elkaar

ATHENE, 28 NOV. Athene krijgt de schuld dat de haven van Thessaloniki blijft stinken: tussen het Noorden en Zuiden van Griekenland bestaan flinke tegenstellingen. De explosie kwam na een voetbalwedstrijd.

Het onderwerp zit in Griekenland een beetje in de taboesfeer: de tegenstelling tussen Zuid en Noord. Maar wie enkele dagen in Thessaloniki, de 'noordelijke hoofdstad' verblijft, wordt er al mee geconfronteerd. We worden hier verwaarloosd en achtergesteld; ons land is een 'Athenocratie'. Er functioneert in Thessaloniki weliswaar een ministerie voor Macedonie en Thracie - in een heel mooi gebouw - maar dat wordt door velen een zoethoudertje genoemd. Voor elke affaire van enige betekenis moet men naar Athene, waar de eigenlijke beschikkingen worden getroffen.

Waarom vordert de metro in de hoofdstad zo aardig terwijl aan die voor Thessaloniki niet eens is begonnen? Waarom werd niet geluisterd naar adviezen dat het nieuwe vliegveld, nu in wording bij Athene, beter in het noorden had kunnen worden aangelegd? Om maar te zwijgen over de stemmen die betogen dat Thessaloniki een betere hoofdstad voor Griekenland zou zijn dan Athene.

Athene krijgt de schuld dat de haven van Thessaloniki blijft stinken, dat het groots opgezette Papajorjiou-ziekenhuis maar niet in gebruik wordt gesteld, dat de pers in het noorden nauwelijks van de grond komt. Athene remt Thessaloniki's ontwikkeling tot economisch centrum van de Balkan. De Olympische Spelen van 2004 zijn helemaal op Athene toegespitst en zullen dus leiden tot verdere infrastructurele bevoordeling van het Zuiden ten koste van het Noorden.

Op sportgebied is het helemaal treurig: de drie grote Atheense voetbal- en basketbalclubs worden stelselmatig bevoordeeld boven de drie clubs van Thessaloniki, zo kan men in het Noorden horen. In de voetbalcompetitie eindigen de drie Atheense clubs elk jaar weer bovenaan. En het was op dit terrein dat het abces zoals men het langzamerhand kan noemen, deze maand openging: de explosie kwam na een voetbalwedstrijd.

Olympiakos, de club van Piraeus die de bijnaam 'Legende' voert en in het hele land verreweg de meeste aanhangers heeft, speelde in Thessaloniki tegen PAOK, de grootste van de drie clubs uit de noordelijke hoofdstad. Bij een stand van 2-1 in het voordeel van de 'Legende' werd PAOK eerst een strafschop onthouden en, zeven minuten voor tijd, een doelpunt. Het zou met de hand zijn gescoord, maar dat was alleen gezien door een grensrechter die er 30 meter vandaan stond en bovendien 120 kilo woog. De scheidsrechter had het doelpunt al toegekend, maar kwam daarvan terug.

Het leidde ertoe dat woedende supporters het veld opstormden en dat de wedstrijd werd gestaakt. Maar het leidde ook tot een vloedgolf van haat tegen Athene en het Zuiden. “Hoe kan men ook naar zo'n wedstrijd een scheidsrechter uit Athene afvaardigen?' schreven zelfs Atheense kranten.

Deze toonden overigens weinig aandacht voor de massademonstratie die twee dagen later in de straten van Thessaloniki werd gehouden met minstens tienduizend deelnemers, onder wie de minister van het Noorden, plaatselijke afgevaardigden van de verschillende partijen, de komende en gaande burgemeester, Olympische winnaars uit het Noorden en bekende plaatselijke kunstenaars. Geeist werd het overspelen van de wedstrijd en het vrijuit gaan van PAOK, dat echter deze donderdag is gestraft met drie punten mindering, verbanning van eigen veld voor vijf wedstrijden en verlies van de betreffende match.

Is PAOK al een fanatieke kern binnen het Noorden, in die kern verschuilen zich nog weer kleinere, die iedereen in fanatisme overtreffen. In het stadje Veria bevindt zich een groepje PAOK-aanhangers dat zich 'De Noordelingen' noemt.

In het Atheense zondagsblad Epsilon kwamen zij onlangs aan het woord met niets meer of minder dan een pleidooi voor afscheiding van het Noorden.

Het Zuiden zou geheel onder controle staan van Dimitris Kokkalis, de grote industrieel die voorzitter is van Olympiakos. “Als zij ons Bulgaren noemen' - op zulke spreekkoren worden de noordelijke clubs vergast als ze in Athene moeten spelen - “dan mogen wij hen Albanezen noemen. Griekenland houdt op bij Lamia' - een stad in Centraal-Griekenland - “ten zuiden daarvan wonen alleen Albanezen.'

Met Albanezen worden niet alleen de honderdduizenden immigranten uit het buurland bedoeld, maar ook grote bevolkingsgroepen die al eeuwen geleden uit Albanie naar Zuid-Griekenland afzakten en vaak nog steeds die taal spreken, naast het Grieks. “Het echte Griekenland, dat is het Noorden', aldus de Noorderlingen. Daarbij speelt ook een nationalistisch motief mee. De K van PAOK staat voor Konstantinopel; vluchtelingen uit die stad hebben de club na de Eerste Wereldoorlog opgericht. Het embleem is de dubbele adelaar.

Vanuit de gelederen van een andere club uit Thessaloniki Ares, worden de PAOK-ers 'Turken' genoemd, maar zelf beschouwen zij zich als Byzantijnen, dus extra-volbloed Grieken. Bij de 'Noorderlingen' speelt een extreem-rechts element mee, dat maakt dat men hen niet zo heel erg serieus hoeft te nemen.

Bij de demonstratie in Thessaloniki bleek echter dat het underdog-gevoel van de burgers van het Noorden niet valt te onderschatten en de recente bestraffing van hun meest populaire club zal ongetwijfeld nieuwe olie op dit vuur gooien.