Verliezen in Libanon Israelisch trauma

TEL AVIV, 27 NOV. Vannacht zijn opnieuw twee Israelische soldaten gedood bij bomexplosies in Zuid-Libanon. Steeds meer Israeliers willen het leger eenzijdig uit Libanon terugtrekken.

De aanhoudende successen van de Hezbollah-guerrilla tegen het Israelische bezettingsleger in Zuid-Libanon zetten de publieke opinie in Israel op tegen het nog langer offeren van de levens van soldaten op het altaar van de binnenlandse politiek. De laatste paar dagen zijn in totaal zeven militairen gesneuveld in de veiligheidszone in Zuid-Libanon, aan de grens met Israel. Het aantal soldaten dat dit jaar in Libanon is gedood is tot 24 opgelopen.

Ondanks zijn overmacht aan gevechtsvliegtuigen helikopters, tanks en zware artillerie delft Israel op het niveau van de publieke opinie het onderspit tegen de guerrilla-oorlog van Hezbollah op dezelfde manier als de Amerikanen indertijd in Vietnam tegen de Vietcong. Ook in Israel komt de bevolking in opstand tegen de hoge verliescijfers: de dood van zeven soldaten in Libanon binnen enkele dagen is een nationaal trauma. In acht maanden is het percentage Israeliers dat voor eenzijdig terugtrekken uit Libanon is gestegen van 22 naar 40 procent, aldus een vanmorgen gepubliceerde opiniepeiling in Ma'ariv.

Zoals de Amerikanen begrepen dat in Vietnam een zinloze oorlog werd gevoerd, zo dringt ook tot een snel groeiend aantal Israeliers de nutteloosheid door van het aanhouden van de veiligheidszone in Zuid-Libanon. Het al enkele jaren durende protest van de organisatie van `de vier moeders' tegen de Israelische politiek in Libanon grijpt nu onder de invloed van de Israelische verliezen snel om zich heen. De zelfmoord van een moeder die het idee niet kon verdragen dat haar zoon in Libanon zou kunnen sneuvelen, heeft het debat deze week verder gedramatiseerd.

Politici in en buiten de regeringscoalitie van premier Netanyahu voelen dat er een aardverschuiving onder de Israelische bevolking plaatsheeft.

Yossi Beilin, een briljante en moedige politicus van de Arbeidspartij, bepleit reeds geruime tijd het eenzijdig terugtrekken van het Israelische leger uit Zuid-Libanon. Hij was ook een van de eerste politici die begrepen dat Israel geen militair antwoord had op de Palestijnse intifadah en dat erkenning van de PLO als onderhandelingspartner de enige uitweg was. Ex-premier Shimon Peres heeft zich gisteren eveneens voor het eerst zeer nadrukkelijk uitgesproken voor een unilaterale aftocht. De Israelische verliezen zijn volgens hem te zwaar om te wachten op een vredesdoorbraak met Syrie, die een elegantere terugtrekking uit Libanon mogelijk kan maken. De troepenmacht van de VN in Zuid-Libanon en het Libanese leger kunnen volgens Peres en Beilin voorkomen dat Hezbollah vanuit Libanon Noord-Israel aanvalt wanneer de laatste Israelische soldaat naar huis is teruggekeerd. Als Hezbollah toch de strijd vanuit Libanon naar Israel verplaatst, dan heeft Jeruzalem volgens Peres het morele recht om harder dan ooit terug te slaan.

Maar zal Hezbollah de strijd na de `bevrijding van Zuid-Libanon' naar Israel verplaatsen? Over die kardinale vraag wordt in de politiek en op het opperbevel in Tel Aviv fel getwist. Inwoners van Noord-Israel, die het meest van Hezbollah hebben te duchten zeggen dat de beweging de strijd tegen Israel na het vertrek van het Israelische leger uit Zuid-Libanon zal staken. Zij wijzen erop dat de strijders van Hezbollah vrijwel iedere nacht tot vlak bij de grens opereren en er niet overheen komen.

In een militair communique onderstreepte Hezbollah vannacht dat de plaats waar de laatste twee Israelische soldaten werden opgeblazen vlak bij de grens met Israel ligt.

Dat kan een aanwijzing zijn dat niet de `bevrijding van Jeruzalem' maar alleen die van Zuid-Libanon het doel van Hezbollah is. Dat de Syrische politiek in Libanon daardoor heen speelt is ook voor Israeliers die voor eenzijdig terugtrekken zijn, wel duidelijk. Steeds meer Israeliers zijn echter het wachten op een vredesregeling met Syrie moe.

“Ik begrijp de gevoelens van de moeders en bevolking', zei premier Netanyahu gisteravond in Londen toen hij aankondigde wegens de oplopende Israelische verliezen met spoed naar Israel terug te keren.