Struikelen in Amsterdam

Als het in Amsterdam om culturele instellingen gaat, is het hollen of stilstaan. Meestal het laatste. En wordt er eens een keer gehold, dan blijkt Amsterdam deze kunst niet machtig te zijn. Hollen is struikelen in deze stad. Nu is de fotografie aan de beurt. Jarenlang was het doodstil op dit front en opeens vliegen de berichten over nieuwe fotomusea, nieuwe foto-instituten en fotocentra je dagelijks om de oren. Niemand die er nog een touw aan kan vastknopen.

Het Prins Bernhard Fonds blijft broeden op een verstandige besteding van de 22 miljoen gulden die amateurfotograaf professor H.W. Wertheimer naliet ten behoeve van de oprichting van een fotomuseum. Na consultatie van `de fotowereld' bleek Amsterdam de meest geschikte plaats voor zo'n museum, vond het Prins Bernhard Fonds. Maar de fotowereld is als kwik zo veranderlijk. Alle adviseurs hebben wel ergens een belangetje, anders hoor je niet bij de fotowereld. Dus bij nader inzien moet ook Rotterdam niet worden uitgesloten, zegt het PBF. Daar kan immers nauw worden samengewerkt met het Nederlands Foto-archief en het Nederlands Foto-instituut die al in deze stad gevestigd zijn. Nee, zegt het PBF, na weer een ander deel van de fotowereld te hebben geraadpleegd, dat is precies de reden waarom het Wertheimer fotocentrum naar Amsterdam moet komen. In deze stad is zo weinig op dit gebied.

Sinds kort is dat niet meer zo.

De vermogende familie De Pont gaat een huis voor hedendaagse fotografie inrichten in een 17de-eeuws pand aan de Keizersgracht, Huis Marseille. Er is zelfs al een conservator aangesteld. Cultuurwethouder Jikkie van der Giessen laat dat niet op zich zitten. Een dag na de aankondiging van het De Pont fotocentrum op de Keizersgracht komt zij met het initiatief voor een gemeentelijk fotografiecentrum. Er zal een expositieruimte (1.500 vierkante meter) komen, een ontmoetingsruimte voor fotografen en all that jazz. Naar een geschikte locatie wordt nog gezocht, maar het centrum moet medio volgend jaar opengaan. Het krijgt een voorlopig budget van 200.000 gulden per jaar en voor investeringen is de komende jaren 980.000 gulden beschikbaar. Patsboem! Over twee weken worden details bekendgemaakt.

Waarom een en ander niet samengevoegd? Volgens wethouder Van der Giessen heeft Huis Marseille elk gemeentelijk aanbod tot samenwerking afgewezen. De Pont is particulier initiatief en dat moet alleen maar worden toegejuicht. Op het voortbroedende Prins Bernhard Fonds kan niet worden gewacht. Het liefste zou Van der Giessen de hele boel bij elkaar willen onderbrengen in een randstedelijk fotocentrum, samen met de in Rotterdam gevestigde instellingen, wel te verstaan. Zo'n machtig foto-instituut zou heel goed kunnen worden gevoegd bij het nieuwe Muziekcentrum aan de Oostelijke Handelskade. Deze toekomstige culturele plek, in het midden van niets, kan nog wel een zetje gebruiken.

Wat een struikelingen.

Tegelijk lees je dat, na achttien jaar, de poppenkast op de Dam dreigt te verdwijnen. Gisteren werd bekend dat Jan Klaassen op het nippertje is gered door de Bankgiroloterij. `Amsterdam' zag hiertoe geen kans. Wethouder Grondel van welzijn kon in de verste verte geen vijftienduizend gulden meer vinden om de poppenkast op de nationale Dam te laten doorspelen. Is dit geen kwestie van landsbelang? Druist het opheffen van de zomerse attractie voor de kleinste jeugd niet in tegen het beleid van onze staatssecretaris van cultuur, Rick van der Ploeg? Dagelijks hamert hij wel ergens in het land op jong, jong en nog eens jong. Zou zijn kruistocht eigenlijk niet bij Jan Klaassen op de Dam moeten beginnen?