Italiaanse bonden: `Samenwerking met KLM is fantastisch'

ROME, 27 NOV. KLM en Alitalia hebben vandaag een samenwerkingsakkoord getekend. Het personeel van Alitalia is heel enthousiast. Volgens vakbondsleiders gaat het om een klassiek voorbeeld van samenwerking tot wederzijds voordeel.

De Italiaanse vakbonden, die jarenlang deel van het probleem zijn geweest bij Alitalia door hun voortdurende stakingen, kijken zonder uitzondering positief aan tegen het samenwerkingsakkoord met de KLM, al worden wel kanttekeningen geplaatst bij het personeelsbeleid en de lange-afstandsvluchten.

In een reeks telefonische interviews praten vertegenwoordigers van de vliegers, de technici, het cabinepersoneel en het grondpersoneel over “een zeer positief akkoord', een “fantastisch plan', een “schitterende mogelijkheid om te groeien'. “Ik ben ervan overtuigd dat dit akkoord een enorm potentieel heeft,' zegt Vincenzo Randazzo van de bond van cabinepersoneel (Anpav). “Ook bij de werknemers is het enthousiasme groot.'

In de samenvatting van de vakbondsleiders is dit een klassiek voorbeeld van samenwerking tot wederzijds voordeel. KLM krijgt betere toegang tot de onderontwikkelde binnenlandse markt in Italie en kan het nieuwe Milanese vliegveld Malpensa gebruiken om de druk op Schiphol te verlichten. Alitalia, dat een paar jaar geleden op sterven na dood werd verklaard, kan zich optrekken aan wat een van de ondervraagden “een van de sterkste maatschappijen ter wereld' noemde. Bovendien betekent het akkoord de afronding van een moeilijke saneringsfase, waarin de Europese Unie een reeks tijdelijke beperkingen had opgelegd aan de groeiplannen van Alitalia. Nu is de maatschappij financieel gezien gezonder en lijkt ook de politieke sturing van het management verleden tijd.

Het enthousiasme overstemt een reeks bedenkingen en kanttekeningen. De meeste vakbondsleiders zien wel gevaren voor Alitalia. De KLM zou de Italiaanse maatschappij kunnen overvleugelen, vooral op de lange afstanden.

“Het is te verwachten dat Alitalia er wat onder zal lijden, want de KLM is erg sterk en heeft een vloot die vooral is gericht op intercontinentale vluchten,' zegt Roberto Scotti van de transportbond Filt-Cgil. “Het risico bestaat dat de KLM daardoor geleidelijk een deel van de activiteit van Alitalia op dit terrein overneemt. Het akkoord gaat uit van gelijkwaardigheid, maar de markt kan daar anders over denken.'

Augusto Angioletti voorzitter van de pilotenbond Anpac, zegt dat hij zeer scherp zal opletten dat de KLM niet de lange-afstandsvluchten gaat domineren. “Het akkoord moet de carrierekansen van Italiaanse vliegers niet beperken,' zegt hij. Hij heeft in dit opzicht veel vertrouwen in de afspraken met de Nederlandse pilotenbonden dat job problems over en weer voorkomen zullen worden. Angioletti constateert dat consequenties voor arbeidsomstandigheden en werkgelegenheid onvermijdelijk zijn. Sinds het akkoord tussen Alitalia en de bonden over werknemersparticipatie zit hij in de raad van bestuur. “Wij zullen er voortdurend op moeten letten dat het management rekening blijft houden met het personeel,' zegt hij. “Alle veranderingen moeten goed worden voorbereid en in overleg gebeuren. En daarbij moet de strategie gericht zijn op groei en niet op consolidatie. Dan is er ruimte voor iedereen.'

Scotti verwacht de grootste problemen bij het cabinepersoneel van Alitalia. “De arbeidsvoorwaarden van piloten en grondpersoneel zijn vergelijkbaar. Voor een deel van het cabinepersoneel van Alitalia is de kans groot dat ze er wat op achteruit gaan.'

Ook Giovanni Cultrara van de bond van boordwerktuigkundigen vreest voor banenverlies bij zijn leden. “Alitalia is van plan op korte termijn zijn vloot te moderniseren,' zegt hij.

“Dat betekent een verlies van arbeidsplaatsen', omdat moderne vliegtuigen minder bemanningsleden nodig hebben.

Alle vakbondsleiders verwachten dat het akkoord de meeste consequenties zal hebben voor de Italiaanse partner. “Voor Alitalia betekent dit de grootste veranderingen, organisatorisch en cultureel, want Alitalia was tot nu toe wat verouderd,' zegt Moretti van de vervoersbond Uilt. Angioletti van de pilotenbond beaamt dat, maar voegt daaraan toe dat er al enorme stappen vooruit zijn gezet. “Ook de vakbonden zijn die cultuur van een staatsbedrijf van zich af aan het schudden. Zij zijn nu veel meer gericht op de markt.'