FNV Bondgenoten negeert oproep Kok tot matiging

LEUSDEN, 27 NOV. FNV Bondgenoten, steunpilaar van de vakcentrale FNV blijft voor 1999 bij een eis van 3,5 procent loonsverhoging. Plus nog 1 procent andere voorzieningen. Dat is ruim het dubbele van wat premier Kok aanvaardbaar acht.

De leden van FNV Bondgenoten, betrokken bij tweederde van alle in Nederland afgesloten CAO's, hebben gisteren ingestemd met een maximale looneis van 3,5 procent in 1999. Daar komt nog 1 procent bij in de vorm van immateriele arbeidsvoorwaarden, zoals scholing, begeleiding etcetera. De bond stelt zich daarmee achter het arbeidsvoorwaardenbeleid van de vakcentrale FNV.

De FNV'ers gaan daarmee volgens verwachting in tegen het dringende verzoek van hun voormalige voorzitter en huidige premier Kok. Die beval vorige week in het licht van de Azies economische turbulentie en de gereviseerde cijfers van het Centraal Planbureau een maximale loonstijging aan van 2 procent. “Wij moeten samen met de sociale partners verstandige keuzes maken', lichtte de premier afgelopen vrijdag toe.

Niet dus, zo werd gisteren in Leusden besloten tijdens een bijeenkomst van de bondsraad van FNV Bondgenoten. “Niet dat wij onze ogen sluiten voor de werkelijkheid', lichtte voorzitter Henk Krul van de Bondgenoten toe. “Maar de medaille van de realiteit heeft twee kanten. De prognoses van de economische groei beginnen wat tegen te vallen. Dat is de ene kant. De andere kant is dat we een jaar van booming business achter de rug hebben. Bijna alle partijen hebben zich rijkelijk bedeeld met de opbrengsten. Maar met de werknemers moet nog steeds worden afgerekend.'

Vandaar dus die 3,5 procent, samengesteld uit 1,75 procent prijscompensatie plus een zelfde percentage aan reele inkomensverhoging, aangevuld met die ene procent aan immateriele voorzieningen.

De christelijke vakcentrale CNV zit daar met een minder rigide `richtlijn' van 3,25 procent net onder. Zij is evenmin van plan zich veel van Koks 2 procentsaanbeveling aan te trekken.

“Kok verwijst terecht naar de laatste cijfers', zegt beoogd CNV-voorzitter Doekle Terpstra. “Maar hij gaat te ver als hij een concreet percentage noemt. Zoiets werkt averechts.'

Bijkomend probleem is dat voor 1999 inmiddels een reeks CAO's is afgesloten met een loonstijging van minimaal 3 procent. Alleen al de laatste week kwam er een CAO voor de supermarkten met 5 procent over anderhalf jaar plus 2,5 procent ineens voor het afschaffen van enkele toeslagen. Of neem NS Cargo waar de bonden voor volgend jaar 3,5 procent wegsleepten. FNV-voorzitter Lodewijk de Waal zei in dit verband in FNV-magazine over Koks 2 procent voor '99: “Als je in 1999 alsnog op 2 procent wilt uitkomen, zou je bij de resterende CAO's hoogstens nog 1 procent mogen vragen. Dat is onhaalbaar.'

Dat de bonden zich niet al te timide opstellen valt natuurlijk ook te herleiden tot de nijpende schaarste op de arbeidsmarkt Aziatische crisis of niet. In die omstandigheden wordt arbeidsrust door werkgevers extra gewaardeerd. Bovendien vrezen zij een slecht imago in tijden van arbeidskrapte.

Omgekeerd hebben FNV en CNV ook het nodige te vrezen bij (te) grote terughoudendheid op de loonfronten. De MHP voor hoger en middelbaar personeel kwam al met een eis van 4 procent bij de banken-CAO. Daarnaast opereren er vandaag de dag kapertjes op de kust zoals de nieuwe LBV/OVB, die buiten de gevestigde bonden om al een vijftal CAO's wist af te sluiten met loonsverhogingen van 5 procent. Zoals onlangs nog in de videotheken. Daar werd voor 1999 en 2000 samen zelfs 10 procent afgesproken. Tot slot kunnen de gevestigde bonden met niet al te bescheiden looneisen de werkgevers ervan weerhouden de arbeidsschaarste met ongeregelde loonopslagen tegemoet te treden.

Voorzover dat al niet gebeurt; salarisverwerker ADP schatte onlangs dat de totale lonen dit jaar door verwennerijen van werkgeverszijde tot 6 procent kunnen oplopen.

Tot slot kunnen premier, werkgevers en andere voorstanders van optimale matiging enige hoop putten uit gegevens die Sociale Zaken woensdag de wereld inzond. Hoewel de FNV voor 1998 op 3,75 procent loonsverhoging zei te mikken, beliep de gemiddelde verhoging in de CAO's van dit jaar reeel 3,1 procent.