Filosoferende neuroten op een verjaarsfeest

Voorstelling: Golfbrakers, door Art & Pro. Tekst en regie: Frans Strijards. Decor: Peter de Kimpe; kostuums: Willemeijn van Brussel. Spel: Gusta Geleijnse, Marcel Hensema, Titus Muizelaar, Peter Paul Muller, Betty Schuurman, Saskia Temmink, Robijn Wendelaar. Gezien: 26/11 Rozentheater Amsterdam. Aldaar t/m 12/12; tournee t/m 21/1. Inl. (020) 627 6162.

Wat hebben ze het moeilijk, de kunstenaars en intellectuelen van Frans Strijards. Wat liggen ze overhoop met hun prive-leven en hun pretenties en met elkaar, vooral met elkaar. En toch vieren ze feest want dat moet.

De verjaardag van een van hen lijkt op een therapeutische sessie: men manifesteert zichzelf dwangmatig en voelt zich na afloop beroerder dan ooit.

Peter zweert bij Dada. Antiburgerlijke kunst wil hij maken `met de explosieve kracht van een revolutie'. Maar zijn performance is een jammerlijke vertoning en dat bevordert zijn machteloze agressie. Ed heeft een cursus civilisatietheorie gevolgd en hij gelooft in de kracht van de rede. Alleen slaagt hij er met zijn redelijkheid niet in zijn ontspoorde dochter terug te krijgen.

Celia slikt valium en doet iets met dans, maar noch het een noch het ander kan haar depressie verlichten. En Camilla, de jarige job, heeft geen tijd voor het feestje met haar vrienden want zij organiseert al een feest in het groot, een soort lokale Olympiade waarvan ze roem verwacht en de eliminatie van al haar problemen.

Samen met de voyeuristische fotograaf Alex, de zichzelf als een erotisch kunstwerk verpakkende Julia en de nondescripte Jacqueline vertegenwoordigen zij een kansrijke maar geluksarme generatie waarvan Strijards een verontrustend-zwaarmoedig treurspel had kunnen maken of beter nog, een vileine satire.

De schrijver van Golfbrakers koos echter voor de veilige middenweg en ensceneerde zijn stuk in de stijl van een vlotte komedie. Met fatsoenshalve wel wat kritiek op ons tijdsgewricht maar licht, ja licht, o licht!

Een hoog spreektempo, een wervelende verplaatsing van lijven, solistisch dan wel in groepsverband, en een snelle opeenvolging van op het eerste gehoor verrassende aforismen moeten ervoor zorgen dat wij ons geen seconde vervelen. Het vervelende is alleen dat de meeste van die aforismen op het tweede gehoor niet meer zo erg verrassen.

Filosofietjes, over het eeuwige conflict tussen gevoel en verstand met name, schieten voorbij en lossen als vallende sterretjes op in het niets omdat het tweedehandsfilosofietjes zijn. De acteurs en actrices vinden dat kennelijk geen bezwaar: zij spelen neuroten met flair, zoals we van Strijards' gezelschap Art & Pro gewend zijn.

Veel overslaande stemmetjes dus bij de vrouwen, drukke afweerreacties bij de mannen en bij beide seksen motorische foutjes. Dat alles in een saairealistisch decor, bestaande uit een woonkamer met trap en tuin en allerlei zijvertrekjes waar de spelers levendig in verdwijnen.

Het avondvullende stuk belicht een jaar uit het leven van zeven mensen zonder dat wij er veel wijzer van worden. Terwijl Strijards toch ook werkelijk wijze, werkelijk spannende stukken gescheven heeft, zoals het onlangs heropgevoerde, elf jaar oude drama Hitchcock's driesprong.

De enige die Golfbrakers nog een beetje de moeite waard maakt is Titus Muizelaar. Bij Ed slaat de neurose naarbinnen, en dat ziet er geloofwaardiger uit dan de exhibitionistische en schaamteloos ijdele gekte van de anderen.