Rechter Garzon is een tevreden mens

MADRID, 26 NOV. In Spanje is verheugd gereageerd op het besluit van het Britse Hogerhuis dat Pinochet mocht worden gearresteerd.

Met ernstig gelaat, waarop ieder spoor van tevredenheid was weggewist, spoedde hij gistermiddag de trappen af van het Gerechtshof in Madrid. En gewoontegetrouw gaf Baltasar Garzon geen commentaar voordat hij met zijn lijfwachten in de kogelvrije auto was gestapt. Iedere schijn van vooringenomenheid moest worden vermeden, al was het maar om de verdediging van oud-dictator Augusto Pinochet in de toekomst geen wapen in handen te geven om de Spaanse rechtsgang te ontregelen.

Maar Garzon , Spanjes `superrechter' die de arrestatie en uitlevering van Pinochet in gang zette, is een tevreden mens, zo werden vanochtend “bronnen nabij Garzon' geciteerd. Tevreden, omdat de beslissing van de Lords betekent dat vanaf nu geen oorlogscrimineel of massamoordenaar zich kan beschermen met een zelfaangemeten immuniteit. Tevreden ook, omdat het omvangrijke onderzoekswerk van de afgelopen twee jaar in ieder geval niet vergeefs is geweest.

Minder terughoudend waren gisteren de taferelen in het centrum van de stad waar 'smiddags en 'savonds Chileense en Argentijnse demonstranten en hun sympathisanten bijeen waren om hun vreugde over de uitspraak te delen. Huilend vielen mensen elkaar om de hals, champagne werd ontkurkt. De euforie over het opheffen van onschendbaarheid wordt in Spanje in brede kring gedeeld, zo bleek gisteren en vandaag. De vele praatprogramma's op de radio lieten vrijwel een eensluidend oordeel horen: Pinochet moet in Spanje voor de rechter komen. Links en rechts schaarden zich eensgezind achter uitlevering.

Ingehouden, maar tevens zeer tevreden, toonde zich gisteren Isabel Allende, dochter van president Salvador Allende die bij Pinochets staatsgreep in 1973 het leven liet.

“Dit is een historische dag. Een triomf van justitie en de rechten van de mens', verklaarde ze tegenover het dagblad El Pais. Allende (53), sociologe en Chileens parlementslid voor de socialisten, volgde de gebeurtenissen vanaf de Madrileense partijzetel van haar Spaanse socialistische collega's. “Ik heb vandaag vaak aan mijn vader gedacht', aldus Allende, “toen hij sprak van de morele afstraffing van het verraad en de leugen.' Het waren Salvador Allendes laatste woorden, opgenomen vlak voor hij stierf in de chaos van het gebombardeerde regeringspaleis La Moneda.

Allendes persoonlijk secretaris, de Spanjaard Joan Garces (54), ontsnapte wel levend uit de puinhopen van La Moneda. “Jammer dat we die Garces niet gefusilleerd hebben', zou Pinochet ooit gezegd hebben. Sinds jaren vertegenwoordigt advocaat Garces de vele families die verwanten verloren tijdens de Chileens dictatuur. “Ik ben zeer verheugd en niet alleen op een professionele manier', verklaarde hij gisteren. Het besluit betekent voor de nabestaanden een einde aan 25 jaar vernedering en frustraties aldus Garces.

Voor de Spaanse conservatieve regering van premier Aznar was het besluit van de Law Lords een minder welkome verrassing. Het Spaanse kabinet bevindt zich in een ongemakkelijke positie, nu de verhoudingen met Chili - voormalig kolonie en belangrijk handelspartner - steeds verder onder druk komen. Hoewel de conservatieve regeringspartij gisteren een motie steunde waarin “maximale steun' werd gevraagd bij juridische acties tegen Pinochet, houdt de regering afstand van slachtoffersorganisaties. Aznar uitte gisteren nogmaals zijn “respect' voor juridische besluiten.