JURYRAPPORT

Veertig leenwoorden kreeg de lezer voorgelegd in de prijsvraag die begin november in deze krant stond. De uitverkoren oplossingen volgen hieronder.

Airbag Overtuigend op de eerste plaats: botsballon. Botszak leek ook even in aanmerking te komen maar lijkt te veel op kotszak. Mooi gevonden: binnenbumper. Huub Stapel schijnt in een autoprogramma op televisie klapzak te gebruiken, maar dat deed de jury eerder denken aan een ernstige afwijking aan het mannelijk scrotum.

Aquaplaning Eerste plaats: asfaltzeilen, hoewel slechts door drie mensen ingezonden. Mooi gevonden: slibberen.

Attachment Overtuigend door de hoge frequentie zijn aanhangsel, aanhechtsel en bijlage. Allemaal even goed. Dikke kans dat het lastige, onnodige attachment hier straks net zo obscuur is als wordprocessor.

Brainstormen 1. Ideespuien; 2. gedachtenspuien. In sommige instellingen wordt al decennia hersenhozen gebruikt. Nooit van gehoord, maar waarom ook niet.

Browsen 1. Webstruinen; 2. bladeren. Leuk gevonden: netneuzen. Bij browser delen netverkenner en netzoeker de eerste plaats. Op de tweede plaats bladeraar. Catering Onenigheid in de jury. Disverzorging werd te chic bevonden. Het werd eet-en-drinkdienst `maar het zal wel catering blijven', aldus een jurylid. Uit de afdeling humor: eterancier.

Cold turkey Moeilijk woord. Niet bij alle lezers bekend. We bedoelden de heftige verschijnselen die zich voordoen bij het plotseling ophouden met narcoticagebruik. Afkikkater en ontwenningskater werd door twee van de drie juryleden weggestemd (maar zijn nu toch genoemd) want de nummer een werd schokontslaving.

Ook goed bedacht: ineensonthouding. Direct marketing Makkelijk te vervangen door bijvoorbeeld directe klantbenadering, directe marktbenadering, persoonlijke klantbenadering of gerichte verkoop.

Het ligt er maar net aan welke handel u drijft. Duidelijke sentimenten kwamen naar boven in oplossingen als aalsmoezen jehovahandel, overvalverkoop en leur- en zeurhandel. Die alternatieven zullen waarschijnlijk door weinig bedrijven worden geadopteerd. Display Kritiek op de prijsvraag: in welke betekenis bedoelt u? U heeft gelijk, we zullen volgende keer duidelijker zijn. We bedoelden: afleesvenster of leesvenster, die samen de eerste plaats delen. Downloaden Geen twijfel over mogelijk: uitstekend te vervangen door binnenhalen. Wordt kennelijk al veel gebruikt.

Flashback Slechts een oplossing viel enigszins bij de jury in de smaak: terugflits.

Follow up Wat dacht u van vervolg?

Headhunten Prachtige vondst, door vijf verschillende inzenders gedaan: kaderjagen. Dekt de lading uitstekend. De headhunter zelf zal het misschien iets neutraler willen formuleren, bijvoorbeeld kadermakelaar. Maar wij hebben het voortaan over kaderjagers.

Helpdesk 1. Vraagbaak; 2. Hulpdienst; 3. Hulplijn.

Hi-tech Top-tech of top-techniek, makkelijk ook wegens de afleidingen toptechnisch en toptechnologisch.

Homepage 1. Webpagina; 2. Webstek. Die laatste wordt al vrij veel gebruikt.

Human interest 185 mensen deden hun best maar geen enkele vondst heeft de jury overtuigd. Doet volgend jaar weer mee.

Hyperlink Erg goed gevonden, door slechts twee inzenders: doorklikpunt. Goede tweede: klikverbinding.

Junkfood Na een uitvoerige discussie tijdens een uitgelezen maaltijd in een van de betere restaurants van Amsterdam werd gekozen voor vulvoer. Troepvoer is ook niet gek. Febovoer zou een interessante rechtszaak kunnen opleveren.

Curieuze inzendingen: nozemvreten en tienervoer.

Lobbyen 1. Meningmakelen; 2. belangelen. Enkele opinierende inzendingen: belangleuren, doeldrammen en duwpraten.

Mainport Mening van een lezer: “Het woord mainport is een van de ergerlijkste woorden die er bestaan. Het is geen Engels en is het ook nooit geweest. Het is een woordspelig wanproduct uit de vergadercultuur van Schiphol, waar Dutch op muts rijmt. Of het please vervangen mag worden door sleutelhaven.' De jury dacht eigenlijk aan hoofdpoort.

Multinational 1. Meerlandenbedrijf. Wereldbedrijf en wereldconcern werden door twee van de drie juryleden weggestemd.

Name(s)dropping Uitstekend gevonden, door een lezer: naamsnoeven. Dekt perfect de lading. Ook goed: naamsnoeverij en naampochen. Min of meer synoniem. Eervolle vermelding: akkermansen naar prof.dr.ir. P. Akkermans waarmee niet de rector van de Erasmus Universiteit wordt bedoeld, maar het typetje van Kees van Kooten.

Oneliner Met enige aarzeling werd gekozen voor trefzin, maar de jury twijfelt sterk of die het ooit zal halen.

One-night-stand Door ruim 370 lezers op gereageerd de meeste na stalker. Uit de verzonnen woorden spreken de wonderlijkste ideeen over mannen, vrouwen, seks en liefde (zie de Achterpagina). De jury was verdeeld: er werd hartgrondig gepleit voor eennachtslief (`schitterend, meesterlijk!'), maar omdat het seksuele element daar volgens anderen in ontbrak staat het met eennachtsvrijer op een gedeelde eerste plaats.

Peergroup Leverde veel wonderlijke inzendingen in. Heeft dan ook verscheidene betekenissen (sorry). Wij dachten aan richtgroep (eerste plaats), maar beroepsgroep kan ook.

Pin-up Een van de bekendste Afrikaanse woorden in Nederland blijkt prikkelpop te zijn. Zal wel aan de charme van dit woord liggen. Veel lezers deden de suggestie voortaan beter te kijken naar Zuid-Afrika en Vlaanderen, daar zouden ze veel zorgvuldiger met hun taal omgaan . De jury werd het niet echt eens. Twee vielen voor punaisje (ook in de spelling puneisje), maar het verslagleggende jurylid vond dit te tuttig en onduidelijk. Over de tweede en derde plaats waren we het wel meteen eens:muurmokkel(tje) en punaisepoes. Maar moet het wel altijd een dame zijn? Uit de afdeling humor: borstplaatje en viagriste.

Reality-tv Vondsten als sensatie-tv en leed-tv legden het uiteindelijk af tegen zo-ist-tv. Op de tweede plaats: tiswat-tv. Aardig bedacht: 1-1-2 tv.

Running gag Blijkt een uitstekend Nederlands woord voor te bestaan: repeteergrap. En ja, wij weten dat repeteren uit het Frans is geleend maar dat gebeurde al in de vijftiende eeuw dus zand erover.

Scrollen Eerste plaats: beeldrollen. Geen tweede.

Server Onder de juryleden bleek enige onduidelijkheid te bestaan over de precieze functie van dit apparaat, maar na overleg met de webredactie is gekozen voor netcentrale en vervolgens doorgever en netportier.

Spin-off Afgeleide en nawinst passeerden de revue, maar de jury besloot uiteindelijk dat geen van de 251 lezers echt een goede oplossing had gevonden. Over deze beslissing wordt niet gediscussieerd, en dat geldt ook voor de rest van de jurybesluiten.

Stalker Dit bleek een echte brainteaser. We vonden kwelschaduw bij nader inzien te Toonderiaans, en daarom kwamen we uiteindelijk uit op dwangvolger. De Tweede en derde plaats gingen naar hindervolger en klamper.

Dwangvolger, laat het eens over de tong rollen, proef het eens, want het is een uitstekend woord voor een dwangmatige fan fatale. Als de media dwangvolger gaan gebruiken raakt het zo ingeburgerd. Ironische inzending: hinder-harry. Mooi woord, maar een van de Bekende Nederlanders die veel last heeft van een dwangvolgster is gitarist Harry Sacksioni.

Stand-up comedian In Nederland niet zo'n bekend verschijnsel, maar je zou zo'n komiek zeker grapstandwerker kunnen noemen. Op de tweede plaats: cafe-komiek.

Sudden death Sudden death komt niet alleen voor bij voetbal, protesteerde een van de juryleden, maar ook bij tennis. Kan zijn, maar wij vroegen naar de voetbalterm. Voetballen is een volkssport die doorgaans met veel drama wordt gepresenteerd door verslaggevers die graag ronkende beeldspraken gebruiken. Uit die categorie bieden wij daarom aan, in willekeurige volgorde: bal des doods, gouden doelpunt, genadegoal, afmaakdoelpunt en slotschop. Toch nog een neutralere voor de tennissers: stoptreffer.

Understatement Is een prima woord voor, namelijk onderdrijving. Klinkt een beetje woordspelig, maar gebruik het vaak dan is die bijsmaak zo weg. Woord dat volstrekt voor zich spreekt.

Update Stond er niet duidelijk, maar we bedoelden to update, dat uitstekend te vervangen is door actualiseren. Een woord dat we in de achttiende eeuw uit het Frans leenden, maar dit terzijde.

Website Het aardige van netplek (eerste plaats) is dat je ziet hoezeer Internet al aan het inburgeren is. Wordt vaak al zonder hoofdletter geschreven en verkort tot net, dat zonder twijfel in steeds meer samenstellingen zal voorkomen. Zoals netplek, netpagina of netlocatie.