`Geen varkenshart in mens'

DEN HAAG, 26 NOV. Het implanteren van dierlijke organen in mensen moet voorlopig niet worden toegestaan. Een meerderheid in de Tweede Kamer wil eerst een maatschappelijke discussie over de toelaatbaarheid van xenotransplantatie. Het onderzoek mag wel worden voortgezet. Daaruit moet blijken of transplantatie van onder meer varkensharten en -nieren veilig en succesvol kan gebeuren.

Minister Borst (Volksgezondheid) is te voortvarend te werk gegaan door al in te stemmen met xenotransplantatie als aan een aantal voorwaarden is voldaan, zo zeiden gisteren de fracties van CDA, GPV, RPF SGP en VVD tijdens het debat over de begroting voor Volksgezondheid Welzijn en Sport. Het gebruik van dierlijke organen zou nodig zijn om het tekort aan beschikbare organen op te vangen. Volgens Kamerlid Van Blerck-Woerdman (VVD) mag dat tekort geen reden zijn om de voorzichtigheid uit het oog te verliezen: aan xenotransplantatie zijn vooralsnog nog grote risico's verbonden en de kans op succes is geenszins verzekerd.

Met het pleidooi voor een moratorium loopt de Kamer in de pas met de Raad van Europa waar binnenkort wordt beslist over een pas-op-de-plaats. Volgens het voorstel dat in Brussel op tafel ligt geldt zo'n moratorium voor onderzoek met dierlijke organen in mensen. Dat zou moeten gelden tot de problemen met de snelle afstoting van deze organen zijn opgelost en de mogelijke infecties (die tot nog onbekende epidemieen kunnen leiden) zijn uitgesloten. De raad vindt daarom dat dit onderzoek wel moet worden voortgezet.

Het kabinet stelde twee weken geleden vast xenotransplantaties ethisch aanvaardbaar te vinden. Het kabinet baseerde zich daarbij op het advies dat de Gezondheidsraad in januari publiceerde. Daarin noemt de raad xenotransplantatie acceptabel als de problemen zijn opgelost die ook in het voorstel voor de Raad van Europa worden genoemd. Wel adviseerde de Gezondheidsraad om voorafgaande aan de toestemming een maatschappelijke discussie over dit onderwerp te houden.

Begin november had Borst de academische ziekenhuizen al toestemming gegeven xenotransplantaties uit te voeren als aan een aantal voorwaarden is voldaan.

Zij deed dat mede op advies van een andere afdeling van de Gezondheidsraad die geen beperkende voorwaarden stelde. De toestemming geldt het overplanten van hart, long, lever, nier, pancreas, dunne-darm en strottenhoofd.

Voordat xenotransplantatie mogelijk is, moeten enkele wetten die de positie van dieren regelen worden aangepast. Dit is vooral nodig voor de productie van genetisch aan de mens aangepaste varkens.