ERKENDE TALEN

`Eamelje' (zaniken, Fries), `betuun' (zeldzaam, Nedersaksisch) en `kroesel' (kruisbes, Limburgs). Fries, Nedersaksisch, Limburgs. Behalve het algemeen beschaafd zijn er nog drie talen die in Nederland worden erkend.

Europees Handvest De drie talen zijn erkend onder het Europees Handvest van Streek- en Minderheidstalen. Dit initiatief van de Raad van Europa is begonnen om `kleinere talen' binnen de Europese Gemeenschap te beschermen. Er bestaan twee niveaus van erkenning. Het Fries heeft het hoogste niveau III. De inwoners van die provincie mogen kiezen tussen Nederlands of Fries als hun standaardtaal. Daarnaast is de overheid verplicht het gebruik van de taal actief aan te moedigen. In de praktijk betekent dat bijvoorbeeld dat naamborden van steden in twee talen worden weergegeven en dat een verdachte voor de Friese rechtbank om een Friese tolk mag vragen.

Het Nedersaksisch en het Limburgs hebben ieder de lagere erkenning II (niveau I bestaat niet). De inwoners van deze gebieden mogen niet kiezen, maar de overheid is wel verplicht het gebruik van de taal aan te moedigen. De twee talen zijn respectievelijk in 1995 en 1997 erkend. De overheid heeft nog geen duidelijke regels opgesteld om het gebruik van de taal actief te bevorderen. Er worden pogingen in het werk gesteld om ook het Zeeuws onder het handvest te laten vallen.

Dialecten Behalve de vier erkende talen kent Nederland ook vele dialecten. De Stichting Nederlandse Dialecten (ook de Vlaamstalige) onderscheidt ongeveer drie `hoofddialecten' per provincie.

De westelijke- en polderprovincies telt de stichting niet mee. In de Randstad worden dialecten gesproken die erg dicht bij het Standaard-Nederlands liggen de tweede zijn nog te `jong' om een volwaardig dialect te hebben ontwikkeld. De stichting komt met deze telling op ongeveer 25 hoofddialecten.

Stichting De Stichting Nederlandse Dialecten houdt op vrijdag 5 maart 1999 een dialectendag in Zwolle. Naast lezingen zijn er `werkwinkels' (workshops) en een informatiemarkt waarop alle dialecten gepresenteerd worden. Geinteresseerden kunnen contact opnemen met T. van de Wijngaard, secretaris van de stichting.

= (024) 361 59 96.