Ruzie kabinet over EU-hulp Rusland

BRUSSEL, 25 NOV. Binnen het kabinet is ergernis ontstaan over het optreden van minister Apotheker (Landbouw), die gisteren in Brussel aankondigde dat Nederland instemt met voedselhulp van de Europese Unie voor Rusland ter waarde van bijna 900 miljoen gulden. Staatssecretaris Benschop (Europese Zaken) zei gisteravond dat de ministers van Buitenlandse Zaken van de EU in december pas over zulke hulp zullen beslissen. Nederland is volgens hem nog steeds zeer kritisch over de plannen voor de voedselhulp.

De VVD-ministers Van Aartsen (Buitenlandse Zaken) en Zalm (Financien) hebben de afgelopen weken gewaarschuwd dat slechts hulp verleend mag worden als zeker is dat het voedsel terecht komt bij de mensen die het nodig hebben en niet in criminele handen komt. Benschop zei gisteravond dat er geen sprake kan zijn van “het uitventen van Europese voedselvoorraden'. Volgens Van Aartsen heeft Rusland geen tekort aan voedsel, maar heeft het land een distributieprobleem. Apotheker zei na een bijeenkomst van de ministers van Landbouw dat alle vijftien EU-lidstaten met de voedselhulp voor Rusland instemmen. Hij zei ook dat de hulp gefinancierd wordt uit de landbouwbegroting.

EU en VS willen hun overschotten kwijt

Zijn VVD-collega's Van Aartsen en Zalm hebben de afgelopen weken juist benadrukt dat eventuele voedselhulp voor Rusland niet uit de landbouwpot betaald moet worden, maar ten laste van de begroting voor extern beleid van de EU moet komen. Volgens staatssecretaris Benschop heeft minister Apotheker de voedselhulp voor Rusland gisteren alleen “vanuit landbouwperspectief' bekeken en wist hij dat de ministers van Buitenlandse Zaken van de EU nog moeten beslissen over voorwaarden.

Begin deze week erkende de Europese Commissie nog dat het verre van zeker is dat er tekorten in Rusland op macroniveau zijn.

Volgens Nederland is het voornemen van de Commissie om toch over te gaan tot voedselhulp enerzijds ingegeven door de overschotten op de Europese markt, ontstaan door de crises in Rusland en Azie. Anderzijds kan de EU nu straffeloos van die overschotten af, omdat ook de Verenigde Staten de Russen hun overschotten aanbieden tegen `zachte voorwaarden'. Het valt dus niet te verwachten dat de VS bij de Wereldhandelsorganisatie (WTO) zullen klagen over Europese dumping.

In Brussel is wel zorg over de Amerikaanse hulp, omdat deze het Europese marktaandeel in Rusland kan bedreigen als de markt aantrekt.

Vorige week al werd bekend dat er speciale subsidies komen voor de export van varkensvlees en pluimvee naar Rusland en andere Oost-Europese landen. Deze `super exportrestituties', waarop Parijs en Den Haag aandrongen, zijn voor varkensvlees vastgesteld op 156,52 gulden per honderd kilo, meer dan de marktprijs.

Ook voor pluimvee is de exportsubsidie bijna verdrievoudigd. De Nederlandse Productschappen voor Vee, Vlees en Eieren (PVE) toonden zich verheugd, omdat de uitvoer nu via de gewone handelskanalen blijft lopen. De hulp moet tegen Russische marktprijzen worden verkocht, waarbij de opbrengsten in een fonds voor sociale doeleinden worden gestort.