Russische crimineel bruut en professioneel

MOSKOU, 25 NOV. De moord-op-bestelling op Galina Starovojtova heeft opnieuw de aandacht gevestigd op de bruutheid van de Russische criminelen.

Heel soms vangen de Russen een glimp op van hun onderwereld. Zoals in oktober in Jaroslavl, een idyllisch stadje met een skyline van gouden uientorens op vijf uur van Moskou. Van de 226 vermiste personen die de stad telt, zijn er onlangs door de politie vijftien opgegraven: ze waren ingemetseld in cement.

De slachtoffers waren klanten van makelaardij Partner. Stuk voor stuk alleenstaanden die door directeur Sasja Borovkov waren benaderd nadat ze een advertentie hadden geplaatst voor woningruil of -verkoop. Helpers van de 44-jarige makelaar lokten hen naar het kantoortje, of naar een datsja in de bossen, waar ze wodka met het spierverslappende middel Pirazin kregen te drinken, gewurgd werden en met twee schoten in het hoofd werden bijgezet in een massagrafje in de kelder.

Het buitenhuis is nu verzegeld en bij de waterput staat een bordje: “Niet drinken. Lijkengif'. Op het Partner-kantoor stond een martelwerktuig om elektroschokken toe te dienen, voor het geval de huurmoordenaars (die 500 dollar per hoofd kregen) disciplinering behoefden. Ook trof de politie apparatuur aan om de paspoorten van de slachtoffers te vervalsen. Want Borovkov, vader van twee kinderen bleef voor de slachtoffers stipt de huur betalen, telegrammen versturen aan familieleden, in sommige gevallen een jaar lang, voordat hij overging tot verkoop.

De makelaarsbende van Jaroslavl is een schoolvoorbeeld van de bruutheid en hoge organisatiegraad van de Russische mafia. Het antwoord op de vraag waarom dit doodseskader anderhalf jaar ongestoord kon opereren, is ook exemplarisch voor de mentale afstomping van de Russische samenleving: in september verdween vader Dmitri, een orthodoxe priester.

“Er worden bij ons honderden mensen vermist', zegt Joelia Oboesjova van de lokale krant De Gouden Ring, “maar pas toen er een geestelijke verdween is het publiek razend geworden.'

Op landelijke schaal volgt de woede-uitbarsting van de Russen na de huurmoord in St. Petersburg op Galina Starovojtova een vergelijkbaar patroon. “Een vrouw vermoord', kopte de krant Segodnja. En nog wel een vrouw met idealen. “Een moeder en grootmoeder die eerder dit jaar was hertrouwd.' Wat de moord op Dmitri was voor Jaroslavl, dat was die op Starovojtova voor heel Rusland: de uitschakeling van een van de laatste bakens van moreel gezag.

Russische mafia uitzonderlijk bruut

vervolg van pagina 1

Hoeveel hooggeplaatsten waren er niet voor haar vermoord? Vijf Doemaleden een tv-presentator, sportbonzen, bankiers en zakenlieden, een lid van het privatiseringscomite, twee hoteleigenaren, een generaal. Maar anders dan Starovojtova zaten zij tot over hun nek in louche handeltjes of afpersingspraktijken. De tv-ploegen haastten zich naar de plaats des onheils, er was rood-wit politielint te zien, een bebloed laken of een stukje lijk - en verder hoorde je er nooit meer iets van. Het vertrouwen in de politie en de geheime dienst FSB is nihil. “Dat zijn ook bandieten', is de overheersende mening.

De moord-op-bestelling op Galina Starovojtova heeft de Russen een moment van bezinning gebracht.

Zeker, premier Primakov belooft een frontale aanval op Ruslands criminelen, en minister Stepasjin van Binnenlandse Zaken gaat de prive-bewakingsfirma's aanpakken “omdat dit land oververzadigd is van wapens'. Maar daar neemt het publiek geen genoegen mee. De kranten Kommersant en Segodnja hebben al aangekondigd zelf op zoek te gaan naar de daders.

Uit een reconstructie bleek opnieuw met wat voor militaire precisie de moordcommando's opereren.

De daders, een man en een vrouw, waren op de hoogte van het tijdstip van aankomst van Starovojtova in St. Petersburg; zij wisten dat ze het vliegtuig had gemist en de trein had genomen. Hun wapens, een Beretta-pistool met geluiddemper (straatwaarde 5.000 dollar) en een in Rusland nog maar een keer eerder waargenomen Argan-2000 machinegeweer, ook met geluiddemper, wijzen op een professionele, vermogende opdrachtgever.

Het is kenmerkend voor de Russische misdaad: zij is strak georganiseerd en meedogenloos. Drive-by-shooting uit verveling, zoals in Amerika wel voorkomt, is in Rusland vrijwel onbekend. Moskou en St. Petersburg zijn veel veiliger dan Washington of Los Angelos, al gelooft praktisch niemand dat.

Het is ook niet zo dat de misdaad de Russen onverschillig laat. In Moskou brengt een theatergezelschap het stuk `De Compagnon' op de planken, over makelaarsbendes die huizen `leeg' opleveren. Ene Grigori, die een BV'tje heeft en de helft van zijn tijd op Cyprus doorbrengt, wint het vertrouwen van drie oudjes in Moskou. Ze zijn zo ontredderd en vereenzaamd, dat ze een willige prooi zijn en de snelle jongen in zijn glimmendgrijze pak als een verloren zoon onthalen. Grigori spaart tijd noch moeite om te laten vastleggen dat hij de enige en legale erfgenaam is, en wacht zelfs netjes tot de oudjes een natuurlijke dood sterven.

Dat is het moment waarop het theaterpubliek protesterend afhaakt.

“Ging het maar zo zachtzinnig', zegt een 64-jarige advocate, na afloop. Ze kent zulke gevallen uit haar praktijk. Deze zomer nog die autohandelaren in Moskou die onder de vloer van hun garage tien vermoorde eigenaren van dure auto's hadden begraven, ook in beton. “Dit stuk is onwaarachtig. Die Grigori's van ons zijn veel wreder. Dat is nou juist wat ons zorgen baart.'