`Philips is slecht te leiden'; Ben Knapen stapt over naar PCM

AMSTERDAM, 25 NOV. Na tweeenhalf jaar Philips gaat Ben Knapen oud-hoofdredacteur van NRC Handelsblad, naar de raad van bestuur van PCM Uitgevers.

Ben Knapen kreeg een hoop te verduren toen hij tweeenhalf jaar geleden van de krantenwereld naar het bedrijfsleven ging. Een journalist die directeur Corporate Communication wordt, waar had die man zijn hart liggen? Daarna kwamen de roddels: van Ben Knapen werd niets meer vernomen sinds hij bij Philips zat, zie je wel, Ben Knapen heeft zich vergist.

Is het waar? Is het tegengevallen?

Knapen, vanochtend vroeg in de trein van Amsterdam naar Den Haag: “Sommige dingen wel, ja. Maar dat heeft meer te maken met de omstandigheden bij Philips dan met het werk als zodanig. Ik werd binnengehaald door Timmer en ik zou me bezig gaan houden met het opbouwen en verwerven van bedrijven met intellectuele inhoud, zoals Polygram. Timmer wilde dat Philips zich meer ging toeleggen op het verspreiden van informatie, minder op het maken van kastjes. Maar toen kwam Boonstra en die verkocht Polygram. Philips werd weer meer een technologiebedrijf en daar pas ik niet zo goed bij. Ik ben niet het type zakenman wie het niet uitmaakt of hij stofzuigers of zaktelefoons verkoopt. Ik heb veel geleerd bij Philips, maar ik ben toch een vreemde eend in de bijt.'

En dat zei u ook tegen Boonstra?

“Ik zei: als ik straks naar een werkmaatschappij ga, wat de bedoeling was dan wordt het misschien wel niets.'

Wat een pech, de strategie verandert en je bent overbodig.

“Ik vind dat Boonstra gelijk heeft. Hij trok de juiste conclusie. Wat Timmer wilde kan alleen als je heel veel geld hebt en heel veel tijd. De goede mensen zaten niet in die delen van Philips waarvan hij de kern wilde maken.'

Wat bent u toen gaan doen?

“Boonstra adviseren, discussieren over de strategie, klussen doen.

De reorganisatie van Corporate Design bijvoorbeeld.'

Wat heeft u geleerd bij Philips?

“Dat er zo weinig regie achter alles zit. Als je van buiten naar een onderneming kijkt, denk je dat alles volgens een plan gaat. Je leest ook altijd dat zo'n onderneming geweldig veel macht heeft. Dat valt dus reuze mee. Er wordt voortdurend geimproviseerd. En wat er dit jaar in Rusland is gebeurd en in Brazilie - daar heeft een bedrijf helemaal geen greep op. Daar valt niets te regisseren.'

Vraag aan een ondernemer wat het slechtst geleide bedrijf van Nederland is en hij zegt: Philips.

“O ja? Ik wil niet flauw doen, maar ik denk dat Philips het slechtst te leiden bedrijf van Nederland is. Zo weinig eenduidig, zo kwetsbaar voor concurrentie zo conjunctuurgevoelig.'

Ben Knapen hoefde niet lang na te denken toen Cees Smaling, bestuursvoorzitter van PCM, hem een paar maanden geleden belde. Die nieuwe baan, zegt hij, is “de grootste gemene deler van mijn ervaring en belangstelling'.

Zes grote kranten in een bedrijf, hoe denkt u over pluriformiteit van de pers?

“Door de grotere efficiency die je bereikt door dingen samen te doen kun je meer kranten overeind houden. Maar die kranten moeten wel blijven concurreren. Het is permanent zoeken naar evenwicht.'

Om tien voor negen stapt hij uit in Den Haag, morrelt aan zijn mobiele telefoon - “die dingen vallen soms zomaar dood' - en vertelt dat hij aan de ontwikkelaars van Philips wel eens heeft gevraagd waarom de afstandsbediening van de televisie niet ook op zijn stem reageert. “Dat ik alleen maar hoef te zeggen: BBC2. Dat moet toch kunnen.'

Welk spoor laat u achter bij Philips?

“De technology campus in Eindhoven. Dat is mijn invloed geweest. Maar schrijf dat nou niet op. Voordat je het weet zeggen ze dat je ijdel bent.'