Koninklijke stagiair wordt adviseur

DEN HAAG, 25 NOV. Kroonprins Willem-Alexander wordt adviseur van Verkeer en Waterstaat. De koninklijke watermanager weet nog niet precies wat hij zal gaan doen. Opdrachten voor Nederlandse ingenieurs binnenhalen misschien. “Je weet niet waar je tegenaan loopt.'

Kroonprins Willem-Alexander was net terug, doorweekt, van een boottocht bij de watervallen van Foz do Iguacu, in het zuiden van Brazilie. Het was de laatste dag van zijn bezoek aan dit land, afgelopen voorjaar. Op de stoep van het hotel beantwoordde een ambtenaar van de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) vragen van Braziliaanse journalisten. De prins, hadden ze gehoord, was geinteresseerd in water. “Zwemt hij iedere dag?'

Niet alleen in het buitenland was er verwarring over de nieuwe bezigheid van de kroonprins. In het vraaggesprek met Paul Witteman voor de televisie, september vorig jaar, zei hij dat hij zich ging specialiseren in watermanagement. Watermanagement? Alleen water-experts kenden het begrip. Het is Engels. De prins zei “water' op z'n Nederlands, management zoals iedereen dat gewend is, en in die combinatie hadden zelfs de ingenieurs van Rijkswaterstaat er nog nooit van gehoord. Lachen natuurlijk, de volgende dag op kantoor.

“Ik denk dat het een verspreking is geweest', zegt Toine Smits, hoofd van

de afdeling strategie, milieu en planologie van Rijkswaterstaat en bijzonder hoogleraar Natuurbeheer in Nijmegen. Ook leden van de hofhouding en RVD-ambtenaren beseften dat Willem-Alexander zich onhandig had uitgedrukt, ze hadden hem `waterbeheer' moeten laten zeggen. Dat was wat hij bedoelde, en zo heet het.

De prins wordt nu adviseur van de minister van Verkeer en Waterstaat. Vanaf 1 januari is hij lid van de Commissie Integraal Waterbeheer, een adviesorgaan van het ministerie. De bedoeling is dat Willem-Alexander voorzitter wordt. “Als ik er klaar voor ben', zei hij gisteren op een persconferentie in Den Haag na de presentatie van de manifestatie World Water Forum, die in 2000 in Nederland wordt gehouden.

Hij zal er geen salaris voor ontvangen. Wat de prins precies gaat doen, weet hij nog steeds niet: “De inhoud is nog niet duidelijk.' Maar het is een echte baan in het water, ruim een jaar na het televisie-interview.

Tot nu toe veroorzaakte het nieuws dat Willem-Alexander watermanager wilde worden vooral veel grappen, en weinig serieuze aandacht. De prins kon moeilijk anders dan hard meelachen als hij, de watermanager, weer eens werd gefotografeerd in de stromende regen tijdens officiele openingen en werkbezoeken. Hij bezocht een drinkwaterfabriek in Frankrijk, een rioleringsproject en een stuwdam in Brazilie, een papierfabriek in Gelderland. Hij onthulde een kunstwerk een herinnering aan de bijna-overstroming van 1995, langs de Waal, en hij opende een tentoonstelling over schaatsen in het Stedelijk Museum van Zwolle. “Bevroren water. Dat moet u toch aanspreken, koninklijke hoogheid', zei de directeur van het museum.

Maar hoeveel belangstelling heeft de prins voor water? Zelfs als een schilderij nat geworden is, wil hij het fijne er van weten. Bij de presentatie van het gerestaureerde schilderij De Anatomische Les van Rembrandt, in het Mauritshuis in Den Haag, vroeg Willem-Alexander: “Hoeveel water is er nodig om een doek zo te beschadigen?' Nee, legden de restaurateurs uit dat had niks te maken met de hoeveelheid water. Het doek had lange tijd in een vochtige ruimte gestaan.

De prins zelf had graag `iets met computers' gedaan, hij is geinteresseerd in internet. Maar zijn ouders en adviseurs dachten dat hij zich daarmee niet zou kunnen onderscheiden. Prins Claus kwam met het idee. Water! Een Nederlandse prins en waterbeheer, dat paste. En het was een onderwerp waarmee Willem-Alexander zijn betrokkenheid kon tonen bij problemen in ontwikkelingsgebieden.

In Brazilie, een half jaar na het televisieinterview, deed de kroonprins erg zijn best om te laten zien hoeveel hij al wist. Hij had zich grondig voorbereid, hield toespraken over water en milieu discussieerde met Braziliaanse ambtenaren. Ook in Nederland sprak hij de laatste maanden in het openbaar over water. Soms met flauwe grappen in zijn teksten: “Water is een thema dat de komende decennia niet zal verdampen.' Of met zinnetjes waaruit zijn enthousiasme moest blijken: “Wie heeft nooit in stille bewondering ergens langs de waterkant gezeten of op een boot naar de golven getuurd?' En graag begon hij in zijn toespraken over de slimme Nederlandse ingenieurs: “Nederlanders weten als geen ander hoe je water buiten de deur moet houden en, als het toch binnen is gekomen, hoe je het snel weer de deur uitwerkt.'

Eind september opende hij een internationaal watercongres in Nijmegen. De prins wilde per se meer doen dan een symbolisch lintje doorknippen. Hij hield een toespraak over waterbeheer, de tekst had hij geschreven met hulp van de ecologen die het congres organiseerden. De buitenlandse gasten vonden het geweldig. Wekenlang bestookten ze in e-mails en brieven de organisatoren met ideeen: de Nederlandse collega's moesten hun prins gebruiken waar het maar kon, dat zou indruk maken in de water-wereld.

Toine Smits, organisator van het congres en ambtenaar van Rijkswaterstaat ziet voor de prins een mooie rol als `water-ambassadeur'. “Voor een prins gaan deuren open. Als hij er is, op bijeenkomsten in het buitenland bijvoorbeeld, komen de ministers ook wel.' Smits verwacht dat Willem-Alexander opdrachten kan binnenhalen voor Nederlandse waterbouwers.

Op de persconferentie gisteren over zijn nieuwe baan vertelde de prins dat hij bijna klaar is met de `introductiecursus' bij Rijkswaterstaat.

Daarna is er geen formeel programma. Wat zijn rol de komende jaren zal worden, weet hij nog niet. Zal hij opdrachten binnenhalen? Willem-Alexander: “Dat zou kunnen. Je weet niet waar je tegenaan loopt.' De prins, die bij Rijkswaterstaat “onze stagiaire' wordt genoemd, moet de eerste jaren vooral nog veel leren, vinden de ambtenaren. Leuke reisjes komen later wel.