In de tobbe

WATER IS EEN eerste levensbehoefte. Leven zonder water is onmogelijk en er zijn toekomstdenkers die voorspellen dat de strijd om schaars water in de komende eeuw een bron van internationale conflicten zal worden. Nederland beschikt gelukkig over overvloedige hoeveelheden water, soms zelfs te veel. Des te opmerkelijker is het dat de Tweede Kamer zich deze week bezighoudt met zoiets alledaags als het leidingwater.

Dat zit zo. In het kader van de verschuiving van de belasting op arbeid naar die op milieu wil het kabinet het BTW-tarief voor water verhogen van 6 naar 17,5 procent. Maar dat gaat zomaar niet in Nederland: de coalitiefracties PvdA, VVD en D66 zijn van mening dat water als eerste levensbehoefte in het lage BTW-tarief hoort, maar dat andere vormen van watergebruik best hoog belast mogen worden. Het CDA is tegen iedere verhoging en wijst er op dat Spa Blauw straks in het lage en leidingwater in het hoge BTW-tarief zal vallen.

Een Kamermotie stelt nu voor om een onderscheid te maken tussen twee soorten water dat uit de kraan komt: drinkwater en luxewater. Per huishouden zou jaarlijks de eerste twintig kubieke meter water (gemiddeld gebruikt een huishouden 135 kuub per jaar) laag belast blijven en de rest in het hoge tarief vallen. Vergeleken met het oorspronkelijke kabinetsplan (alle water 17,5 procent) gaat het om een beperking van de lastenverhoging met 6,51 gulden per huishouden per jaar.

MAAR DIT BEDRAGJE is niet het bizarste aan het plan voor de gedifferentieerde BTW-heffing op leidingwater. Het `luxegebruik' van water moet door de belastingverhoging worden teruggedrongen ten behoeve van het milieu, menen de regeringsfracties. Als voorbeelden worden genoemd auto's wassen en het grasveld besproeien. Maar verreweg de twee grootste bestemmingen van huishoudelijk watergebruik zijn douchen en wc-spoeling op enige afstand gevolg door het gebruik van de wasmachine. Voor drinkwater en watergebruik voor voedselbereiding zijn zeer geringe hoeveelheden nodig. Met alle respect: hygiene, sanitair en het wassen van kleren mogen toch ook tot de onmisbare elementen van het moderne leven gerekend worden.

Hoe moeten BTW-bewuste huishoudens zich in de toekomst gedragen? Besparen op het doorspoelen van het toilet de douche een dagje overslaan, droog scheren, de vloer niet dweilen, een wasbeurt achterwege laten? Moet het hele gezin weer een keer in de week op zaterdag in de tobbe? Deze vragen kunnen ook eenvoudiger gesteld worden. Waarom bemoeien Kamerleden zich in hemelsnaam tot in details en zes gulden eenenvijftig achter de komma met de inrichting van het private huishouden.