EU steunt Italie in zaak-Ocalan; Turkije matigt standpunt

BRUSSEL/ROME, 25 NOV. De Europese Unie heeft Turkije met vergelding gedreigd als het overgaat tot een officiele boycot van Italiaanse goederen.

De voorzitter van de Europese Commissie, Santer, zei gisteren dat de EU solidair is met Italie, dat weigert om de Koerdische PKK-leider Abdullah Ocalan aan Turkije uit te leveren.

In Italie is vanmorgen met grote instemming gereageerd op het bericht dat de Turkse regering niet meer onvoorwaardelijk vasthoudt aan uitlevering van Ocalan.

Een regeringswoordvoerder in Ankara had vanmorgen gezegd dat Turkije de PKK-leider bij voorkeur in eigen land wil berechten, maar “een proces dat zich baseert op de internationale wetten tegen terrorisme in een ander land, zoals Italie of Duitsland' ook zou aanvaarden.

Het conflict over Ocalan dreigt de betrekkingen tussen de EU en Turkije opnieuw te verslechteren. De laatste tijd was er juist een verbetering, na een moeizame periode omdat Turkije het onaanvaardbaar vond niet op dezelfde manier behandeld te worden als andere kandidaatleden van de EU.

De EU kan niets ondernemen tegen een spontane consumentenboycot in Turkije. Maar als de Turkse regering of Turkse overheidsbedrijven tot een boycot besluiten, is dat volgens Santer een schending van de douane- en associatieovereenkomsten van de EU met Turkije. Voordat de EU eventueel tot vergeldingsmaatregelen besluit, zal eerst getracht worden Turkije in een associatieraad van de ministers van Buitenlandse Zaken te bewegen aan een boycot een einde te maken.

Tijdens een gezamenlijke persconferentie met de voorzitter van de Europese Commissie zei de opvallend zwaar bewaakte Italiaanse premier Massimo D'Alema dat zijn land terrorisme bestrijdt maar tevens de rechten van de mens verdedigt - Italie kan Ocalan niet aan Turkije uitleveren omdat dat land de doodstraf kent.

Volgens D'Alema toont de solidariteit van de EU met zijn land dat Europa niet alleen opkomt voor landbouw of monetair beleid, maar ook de waarden van de rechtsstaat verdedigt.

Er zijn geen concrete plannen om Ocalan in Italie te berechten. De beeldvorming over Ocalan is de afgelopen dagen wel veranderd. Aanvankelijk werd hij afgeschilderd als een vrijheidsstrijder, nu noemt premier D'Alema hem “een terrorist'. Zijn asielaanvraag loopt nog, maar staatssecretaris van Justitie Giuseppe Ayala zei gisteren dat het idee dat Ocalan politiek asiel zou moeten krijgen in Italie, bij de regerende centrum-linkse coalitie “steun aan het verliezen is'.

Rome wil Ocalan het liefst uitleveren aan Duitsland. “Als een land een arrestatiebevel uitvaardigt, moet het consequent zijn en overgaan tot een verzoek tot uitlevering van de bewuste persoon', zei minister van Buitenlandse Zaken Lamberto Dini.

In een vraaggesprek met de Frankfurter Rundschau wijst de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Joschka Fischer, op de bijzondere situatie in zijn land met zowel een grote Turkse als Koerdische minderheid.

Fischer sloot gisteren echter niet uit dat Duitsland alsnog om uitlevering zal vragen, maar de regering wacht in ieder geval het gesprek tussen bondskanselier Schroder en premier D'Alema van komende vrijdag af.