Van Melle: produceren in lagelonenlanden noodzaak

ROTTERDAM, 24 NOV. Snoepfabriek Van Melle grijpt de crisis in Rusland aan voor een forse reorganisatie. In Weert en Breda verdwijnen 140 arbeidsplaatsen.

De snoepmachines in de fabrieken in Rusland en China staan stil. De Mentos-, Fruittella- en Meller-snoepjes leveren nauwelijks winst op in belangrijke landen als Brazilie en Duitsland. En sinds september is door de roebelcrisis de export naar Rusland weggevallen. Vandaar dat Van Melle omzet vorig jaar 917 miljoen gulden, gisteren een forse reorganisatie heeft aangekondigd.

“In september hoopten we nog dat de verkoop in Rusland zou aantrekken', zegt directielid E. van Dijk van Van Melle. “Maar dat valt tegen.' Rusland was goed voor niet meer dan 5 procent van de omzet van het hele concern, maar was wel belangrijk, zegt Van Dijk. “Van wat ze in Weert maken ging 30 procent naar die regio. En het waren producten met een hoge marge.'

De crisis heeft voor Van Melle, dat eind vorig jaar ook al een fabriek in China moest sluiten, eerder gevolgen dan voor grote concurrenten als het Zwitserse Nestle en het Amerikaanse Mars, erkent Van Dijk. “Als zij ergens een verlies maken, halen ze de schouders op en gaan ze elders verder, terwijl wij de gevolgen langer met ons meedragen. Ook met de reclameondersteuning, die bij ons de magische grens van 15 procent van de omzet nadert, zijn wij minder lenig dan onze concurrenten.' Maar Van Dijk bestrijdt dat Van Melle te klein is om ambities te mogen hebben in Oost-Europa of Latijns Amerika. “We hebben daar al eigen verkooporganisaties en rollen onze producten voorzichtig uit.'

Vakbondsbestuurder Janny Koppens van FNV Bondgenoten is verontwaardigd over de omvang van de gisteren aangekondigde maatregelen. Van Melle schrapt 140 vaste banen, terwijl vorige maand ook al 75 tijdelijke contracten waren opgezegd. “Er moet wat gebeuren, dat was al maanden duidelijk', zegt Koppens.

“Maar minder snel en minder rigoureus dan Van Melle van plan is.'

Volgens Koppens gebruikt Van Melle de crisis in Rusland als excuus om een strategisch plan uit 1996 versneld uit te voeren. Van Melle heeft de wereld verdeeld in vier blokken (Europese Unie, overig Europa, Amerika en Azie) en wil ook de productie per blok organiseren. “Van Melle is overal capaciteit aan het bouwen. De productie verschuift vanuit Nederland naar lagelonenlanden', zegt Koppens, die wijst op de nieuwbouw van een fabriek in India.

Wat haar steekt is dat die verschuiving werkgelegenheid kost in Nederland. “Het gebeurt in een omvang en op een manier die Van Melle, wat een heel sociaal bedrijf was, onwaardig is.' Een voorbeeld is de nu aangekondigde verplaatsing van de Fruittella-productie van Weert, waar 55 arbeidsplaatsen mee gemoeid zijn, naar Polen.

Van Dijk verzet zich tegen de suggestie dat Van Melle productie naar lagelonenlanden verschuift om daardoor stevig winst te kunnen maken. “Zo is het niet. Door de crisis is de concurrentie in Oost-Europa fors toegenomen. Wij moeten ons aanpassen aan de prijzen van onze grote concurrenten. Als een Mars ergens een halve gulden kost, mag een rol Mentos niet het dubbele kosten. We hebben nu de keuze: Fruittella hier maken en dan niets verkopen in Oost-Europa of in Polen maken en dan wel verkopen.' Door de reorganisatie en de tegenvallende omzetten in Azie en Rusland zal de nettowinst van Van Melle voor het twee achtereenvolgende jaar dalen. Het resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening daalt van 59 miljoen tot maximaal 50 miljoen gulden. Daar gaat nog eens 18 miljoen gulden (voor belasting) vanaf als reorganisatiekosten.

Belangrijkste gebeurtenissen: sluiting fabriek China (in 1997)

aankondiging reorganisatie (in 1998)