Minister Zalm heeft zijn `les geleerd voor volgende keer'

BRUSSEL, 24 NOV. Minister Zalm (Financien) heeft vorige week een brief aan Europees commissaris Liikanen (Begroting) gestuurd, omdat hij zag “dat we in de problemen raken' met het Nederlandse streven vast te houden aan nulgroei voor de Europese begroting. Hij zei dit gisteren na afloop van overleg met de EU-ministers van Financien.

Zalm erkende dat hij meer effect zou hebben gehad als hij zijn brief enkele maanden eerder had geschreven. Maar toen overzag de bewindsman nog niet op welke problemen zijn beleid in Brussel zou stuiten. Met nulgroei wil Zalm een daling van de Nederlandse betaling met 1,3 miljard gulden bereiken.

De minister stelde Liikanen en de EU-ministers van Financien vorige week in zijn brief voor besluiten over de uitgaven voor meerjarenprogramma's voor intern beleid te laten wachten tot de lidstaten volgend jaar een akkoord hebben bereikt over de langetermijnbegroting van de EU. Van zo'n opschorting van programma's met een looptijd van drie tot zeven jaar voor onder andere cultuur, energie en jeugduitwisseling komt echter weinig terecht.

Over een programma voor onderzoek voor een bedrag van zo'n 33 miljard gulden is al beslist. Over programma's die zo'n negen miljard gulden kosten is de besluitvormingsprocedure in volle gang. Dit kan volgens Zalm niet stopgezet worden, omdat er anders volgend jaar al geen geld meer voor is.

De Europese Commissie heeft wel toegezegd dat voorstellen voor meerjarenprogramma's ten behoeve van infrastructuur en jeugduitwisseling pas volgend jaar gedaan zullen worden. Deze programma's hebben nog de tijd, omdat van de hiervoor benodigde ongeveer dertien miljard gulden het eerste geld pas in 2000 nodig is.

Zalm heeft zijn verzoek tot opschorting van besluitvorming gedaan, omdat hij vaststelde dat vakministers van de lidstaten met succes druk wisten uit te oefenen om de door Nederland gewenste nulgroei van de begroting te overschrijden.

De minister van Financien zei gisteren dat hij als “les voor een volgende keer' had geleerd dat over meerjarenprogramma's pas onderhandeld kan worden als eerst de langetermijnbegroting van de EU vaststaat en duidelijk is welke financiele ruimte er voor de vakministers is.

Zalm heeft gisteren de huidige voorzitter van de EU-ministers van Financien, de Oostenrijker Edlinger, aangemoedigd om te bekijken welke wensen van het Europees Parlement over de begroting voor volgend jaar ingewilligd kunnen worden.

In ruil voor een tegemoetkoming van de ministers van Financien zou het parlement volgens hem bereid moeten zijn om af te zien van een speciale begrotingsreserve van 4,6 miljard gulden volgend jaar. Deze reserve willen Europarlementariers gebruiken om, wanneer er geen akkoord komt over de langetermijnbegroting van de EU, financiele ruimte te hebben voor de begroting voor 2000. Zalm heeft Nederlandse Europarlementariers verweten met deze reservering niet het Nederlands belang te dienen.

In plaats van zijn harde kritiek opperde Zalm gisteren de mogelijkheid van compromissen met het parlement. Anders dan tot voor kort is hij nu bereid te praten over de mogelijkheid dat er met geld geschoven wordt tussen de begrotingsonderdelen intern en extern beleid. Dat zou het Europees Parlement de mogelijkheid bieden om bij een nulgroei toch extra geld uit te trekken voor projecten waaraan het prioriteit wil geven.