Opgeschud D66 kiest voor groen en sociaal-liberaal

GOUDA, 23 NOV. D66'ers noemen zich sinds zaterdag sociaal-liberaal. Een eerste resultaat van de groep jonge Democraten die de partij willen 'opschudden'.

De PvdA is sociaal-democratisch, de VVD is liberaal en sinds zaterdag is D66 sociaal-liberaal. Het partijcongres in Gouda heeft een motie van deze strekking aanvaard in de hoop dat de kiezer duidelijker wordt waar D66 voor staat. Maar of het om een officiele ondertitel gaat of alleen om een nadere aanduiding - daarover ontstond toch weer onduidelijkheid.

Dat D66 besloot tot invoering van een predikaat werd door velen in Gouda gezien als een breuk met het verleden, waarin de Democraten zich juist hebben laten kennen als de partij die zich tegen 'ismen' verzet. Politiek bedrijven vanuit ideologieen als socialisme of liberalisme wordt door D66'ers als dogmatisch beschouwd: het gaat erom 'in redelijkheid' oplossingen te zoeken voor concrete problemen. De partij had ook nooit een beginselprogramma. Maar ook dat taboe is zaterdag doorbroken. Het congres heeft het partijbestuur opgedragen een “basisdocument' op te stellen met “algemene, tijdloze beginselen van D66'.

Beide veranderingen zijn het werk van Opschudding, een groep jonge partijleden dat zich eerder deze maand meldde om, naar eigen zeggen, de partij professioneler en ambitieuzer te maken. Opschudding streeft geen inhoudelijke veranderingen na. “D66 is een fantastisch product, alleen de verpakking is wat vaag', zei namens de beweging Ageeth Telleman, die in het dagelijks leven werkt als organisatieadviseur.

De voorstellen van Opschudding vormden zaterdag het hoogtepunt van een partijcongres dat verder kan worden herinnerd als het eerste waar Thom de Graaf als politiek leider de slottoespraak hield. Hij riep de jongeren op zich nu ook te wijden aan inhoudelijke zaken. “Ga door, laat je niet inkapselen of doodknuffelen door mensen zoals ik en stook een lekker vuurtje onder de partij.

We hebben dat nodig. Zolang we maar niet verbranden.'

Voordat een eerste brand had kunnen oplaaien, had het partijbestuur die voorafgaand aan het congres al geblust door het merendeel van de moties van Opschudding over te nemen. “Onze grootste waardering geldt het psychologische amendement dat Opschudding heeft ingediend op de stijl van de partij', aldus voorzitter Tom Kok. De discussie ging toen alleen nog over de ondertitel sociaal-liberaal, het vervangen van de partijkleur groen door geel en het aanstellen van een full-time voorzitter.

In Gouda bleek dat de jongeren kunnen rekenen op de steun van oudgedienden als de oud-staatssecretarissen Nypels en Brinkhorst. Terwijl Eerste-Kamerlid Hessing nog tegenwierp dat met de invoering van een ondertitel “we een echt gewone partij worden', hield Brinkhorst de volle schouwburg voor: “We zijn beland in een nieuwe fase, er is een nieuwe generatie. Laten we nu eindelijk erkennen wat iedereen allang weet: we zijn een sociale en liberale partij.'

Geconfronteerd met een kennelijk vastbesloten zaal, vroeg partijvoorzitter Kok om een nadere interpretatie van de motie. Hij onderstreepte dat het bestuur niets had tegen de woorden sociaal-liberaal, maar wel tegen het begrip ondertitel. Want als sociaal-liberaal dat op alle posters en vlaggen moet “wordt het een zooitje'. Als het “alleen om een aanduiding gaat zijn we het eens'. Telleman aarzelde, sprak van een “technische discussie' waarover “later maar gepraat moest worden'. Waarna het partijbestuur zich achter de motie schaarde, het congres haar goedkeurde en de jonge opschudders elkaar juichend in de armen vielen. En de vraag vrees: Wat betekent dit besluit nu precies?

“Beste Democraten', zei De Graaf in zijn slottoespraak, “want we heten na vandaag dus nog steeds zo, Democraten. Dat geeft een prettig gevoel van herkenning, een sociaal-liberaal gevoel. En het geeft de zekerheid dat je niet je naam hoeft te veranderen om toch veranderingsgezind te zijn.'

Voorstellen om de kleur geel en een betaalde voorzitter in te voeren haalden het niet. Groen staat voor milieu, geel is de kleur van de paus, hielden diverse sprekers de zaal voor. En wat de betaalde voorzitter betreft: die kan een partij van 11.000 leden zich financieel eenvoudig niet veroorloven, meldde de penningmeester. Bovendien zouden voorzitters als Helgers (CDA) en Rottenberg (PvdA) politiek leider De Graaf maar voor de voeten lopen.

“Als twee olifanten dansen, is het gras de dupe', zo kreeg het congres in Gouda te horen. “En het gras bent u.'

Een betaalde voorzitter is te duur voor de partij