Huurmoord jaagt schok door Rusland; Liberalen verenigd

MOSKOU, 23 NOV. De huurmoord, vrijdagnacht in St. Petersburg, op Galina Starovojtova, Doema-lid en fel anticommuniste, heeft een aardverschuiving teweeggebracht in Ruslands politieke landschap.

In 48 uur is Starovojtova uitgegroeid tot een martelares van de bedreigde democratie, die de liberale partijen verenigt in hun streven een terugkeer van het communisme af te wenden. President Jeltsin zette zaterdag de toon: “De schoten die het leven van Starovojtova hebben bekort, treffen alle Russen die de democratie dierbaar is in hun ziel.' De president wil zelf toezien op het onderzoek naar de moord op deze “kameraad en hartstochtelijk tribuun van de democratie', maar vanmorgen is hij met een longontsteking in het ziekenhuis opgenomen.

In het trapportaal van haar huis werd de 52-jarige Starovojtova samen met haar perssecretaris Roeslan Linkov opgewacht door een man en een vrouw, die het vuur openden met een in Rusland zeldzaam type machinegeweer met geluiddemper, een Agran-2000. Starovojtova stierf met drie kogels in haar hoofd, terwijl Linkov nog in staat was met zijn mobiele telefoon een nieuwsagentschap te alarmeren, voor hij het bewustzijn verloor. De daders ontkwamen; Linkov is sinds zondagmiddag weer bij kennis.

Ofschoon Starovojtova dit jaar al de vijfde prooi is van huurmoordenaars in St. Petersburg (in de “misdaadhoofdstad van Rusland' deelden een hoge ambtenaar, een bankier, een vice-gouverneur en een parlementair medewerker haar lot), maakt deze aanslag, anders dan de vorige, een golf van woede los. “Ik heb het hele weekend gehuild', zegt een naamgenote van het slachtoffer in Moskou. De bevolking van St. Petersburg, die spontaan de beweging Burgerfront heeft opgericht, legt bloemen, ingelijste foto's en kaarsen bij haar huis. De vergelijking met de hommage die de verongelukte Lady Di ten deel viel is al gemaakt.

Als prominent Doema-lid en boegbeeld van de partij Democratische Keuze bleef Starovojtova onvermoeibaar en vrijwel in haar eentje hameren op mensenrechten democratie, persvrijheid en markthervormingen - thema's waar steeds meer Russen hun bekomst van hebben.

Haar dood brengt de hervormers en zakentycoons, die in augustus met de roebel en de regering onderuit gingen, weer bijeen. De gevallen vice-premier Anatoli Tsjoebais riep op tot de vorming van een “verenigd en agressief rechts oppositieblok van al die Russen die niet vergeten zijn dat communisten miljoenen landgenoten hebben vermoord en vastbesloten zijn een communistische rentree te verhinderen.'

De twee belangrijkste opinieprogramma's op de televisie, die door de communisten in de Doema bedreigd worden met een persbreidel, gooiden zondag hun gewicht in de strijd. “In het belang van haar voortbestaan moet de Russische samenleving te weten komen wie er achter deze moord-op-bestelling zit', aldus de staatsomroep RTR. Beelden van Starovojtova's laatste uithaal naar de communisten, die weigeren het virulente antisemitisme van een van hun fractieleden te veroordelen, werden gevolgd door opnames van een dansende Gennadi Zjoeganov, de leider van de communisten, op een partijbijeenkomst zaterdagochtend, na de moord.

Partijgenoten van Starovojtova hebben Zjoeganov en parlementsvoorzitter Seleznjov, ook een communist, als verdachten aangewezen. Minister Viktor Stepasjin van Binnenlandse Zaken verklaarde dat daartoe geen enkele aanwijzing bestaat. Maar de Petersburgse leider van Democratische Keuze houdt vol dat Starovojtova op het punt stond onthullingen te doen over mafiapraktijken van de communisten. De emoties lopen zo hoog op dat Jeltsins woordvoerder waarschuwt voor maatschappelijke tweespalt.

De begrafenis van Starovojtova morgen in het Aleksandr-Nevski-klooster in St. Petersburg naast Tsjaikovski en Dostojevski, zal naar verwachting uitlopen op een manifestatie onder de leuze: “Stop de anti-democratische hysterie'.