Bonn tegen eerste inzet kernwapens

BERLIJN/BRUSSEL, 23 NOV. Duitsland wil dat de NAVO vastlegt nooit als eerste gebruik te maken van kernwapens. Deze zogeheten no-first-use-belofte zou moeten worden opgenomen in het nieuwe strategisch concept dat het bondgenootschap momenteel uitwerkt.

Het Duitse voorstel maakt volgens NAVO-functionarissen weinig kans. In ieder geval de landen met kernwapens de Verenigde Staten Groot-Brittannie en Frankrijk zouden er tegen zijn omdat daarmee het afschrikwekkend karakter van hun kernmachten verloren gaat.

De Duitse minister Scharping (Defensie) is vandaag in Washington, waar hij het onderwerp ter sprake zou brengen. In een interview deze week met het weekblad Der Spiegel zegt de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Fischer: “Ik heb NAVO secretaris-generaal Solana laten weten dat we daarover [over de no-first-use-belofte] willen praten omdat we de dingen anders zien. Ik ben realistisch genoeg om te weten hoe de machtsverhoudingen in de NAVO verdeeld zijn. Maar ik ben ook realistisch genoeg om te zien dat onze veiligheidspolitieke situatie fundamenteel veranderd is.'

De belofte om de nucleaire strategie van de NAVO te wijzigen, is opgenomen in het coalitieverdrag van de rood-groene Duitse regering. Een eerste aanwijzing van het nieuwe Duitse beleid werd twee weken geleden gesignaleerd in de VN, waar Duitsland zich onthield van stemming over een motie van neutrale landen over vermindering van kernwapens.

De mogelijkheid om als eerste kernwapens te gebruiken was de afgelopen decennia een van de hoekstenen van het strategisch beleid van de NAVO. In de jaren tachtig werd het onderwerp ter discussie gebracht door de Sovjet-Unie die aandrong op een wederzijdse belofte nooit als eerste kernwapens in te zetten. De NAVO, die destijds uitging van een conventioneel overwicht van het Warschau-pact, stelde zich toen op het standpunt dat daarmee het afschrikkingskarakter van kernwapens verloren zou gaan.

Desgevraagd zei een woordvoerder van Buitenlandse Zaken vanmorgen dat de Nederlandse regering de Duitse wens om de NAVO te laten uitspreken nooit als eerste kernwapens te gebruiken bestudeert.

Minister Van Aartsen (Buitenlandse Zaken) heeft de Tweede Kamer beloofd dat hij begin december, bij de behandeling van zijn begroting, zijn opvatting over dit vraagstuk geeft.

Nieuwe strategie 5