'Naakt' achter de computer

Realiteit blijkt samen te smelten met soap in de laatste film van regisseur Peter Weir, The Truman Show. Op Internet bestond dat gegeven al lang. Mensen laten hun leven via een webcam 24 uur per dag registreren en doen daarmee wat men in Orwells 1984 juist zo verafschuwde. Tienduizenden 'Big Brothers' zijn door de alledaagse beelden van deze 'reality soaps' gefascineerd. Verschil met The Truman Show is, dat de hoofdrolspelers zich hier bewust zijn van toeschouwers.

De Amerikaan Sean Patrick (27) bijvoorbeeld. Hij zit bijna altijd achter de computer, soms de hele nacht. Hij is alleenstaand, krijgt schrikbarend weinig bezoek, heeft een sober ingericht huis en loopt het liefst naakt rond of in een witte kamerjas. Aldus blijkt uit het observeren van Patricks webcam (www.seanpatricklive.com) die overal in huis, behalve op het toilet, op hem gericht staat. Als hij naar bed gaat wordt het camerastandpunt veranderd. Het licht blijft aan om hem beter te doen uitkomen. Ook gaat de camera mee naar het vakantiehuisje.

Sean Patricks webcam trekt naar schatting zo'n 70.000 bezoekers per dag en staat in de categorie 'guycams' al weken bovenaan de Top 5 van Jasbits (www.jas. com), een 'online centrum voor Internetcultuur'. Bij deze top 5 kunnen surfers stemmen in verschillende categorieen als 'dieren' (de vogelkooi staat hoog genoteerd) en 'buiten de deur', waar een Thais strand het populairst is. In het onderdeel 'parodie' doet de 'amazing ironing cam' het goed. Hier is iemand te zien die gek is op strijken. Ook is er een onderdeel waarbij mensen zich op hun werk laten 'filmen'.

Een bezoekje aan de andere webcams in de categorieen 'guycams' en 'girlcams', waarbij personen hun priveleven vastleggen, leert dat het er bij Sean Patrick vrij keurig aan toe gaat. Bij andere cams herkennen we de potloodventers van weleer die nu veel zullen verdienen aan de advertenties voor pornosites. Patricks site is daarentegen reclamevrij en bij hem, zo vertelt de 47-jarige Amerikaan Neil die niet met zijn achternaam in de krant wil, komen seksuele activiteiten nauwelijks voor. Deze Neil zegt bovendien dat Patrick nooit e-mails beantwoordt.

De Duitser Holger (25), die ook zijn achternaam niet wil noemen en Sean Patrick zo'n drie tot vijf keer per dag bekijkt, wijt de populariteit aan het gegeven dat 'een kijkje nemen in het leven van anderen fascinerend is'.

Zelfs als dat leven weinig verrassend is. Holger zelf voelt vooral verwantschap met de Amerikaan. “Hij is representatief voor een normale homoseksuele jongen, zoals ik.'

Voyeurisme zal echter beslist ook een belangrijke factor zijn om naar het leven van anderen te kijken. Zo vertelt Neil dat wanneer Patrick seks dreigt te hebben, er meteen tientallen mailtjes rondgaan, zodat iedereen ervan 'kan meegenieten'. Ze sturen zelfs screenshots aan elkaar.

In Nederland komen er ook steeds meer sites met webcams. Eelco Anneveldt van A2000 schat dat zijn bedrijf alleen al zo'n 50 cams 'host': met gezinnen die de camera op de eettafel, op de koelkast of op hun tuintjes richten. Dat komt deels doordat de camera's tegenwoordig nog maar zo'n 300 gulden kosten en eenvoudig te installeren zijn. De komst van de Internetverbinding via de kabel maakt het bovendien aantrekkelijker. 24 uur per dag online zijn kost nog maar zo'n tachtig gulden per maand.

Vooralsnog zijn er weinig Nederlanders die als Sean Patrick hun persoonlijke leven filmen. Ze zijn ook nog lang niet zo populair als hij. De vergelijkbare webcam 'Cam@home' (come.to/cam @home) trekt nu gemiddeld zo'n 2000 bezoekers per dag.

Vraag blijft waarom mensen zich door tienduizenden 'Big Brothers' willen laten bekijken. Patrick wil er naar eigen zeggen 'een groter publiek mee bereiken voor zijn poezie'. Het stel van 'Cam@home' zegt, gekscherend, het te doen om hun '15 minutes of fame'. Exhibitionisme wordt door geen van beiden als reden opgegeven.