Een lijfwacht voor de openbare orde

Steeds meer zakenlieden en hoogwaardigheidsbekleders kiezen voor professionele bescherming omdat ze zich bewust zijn van de risico's die ze lopen. Een rondgang langs beveiligingsscholen. “De security awareness van VIP's neemt toe. Maar de politie kan de veiligheid van deze groep niet goed waarborgen.'

Anko Schreuder heeft een jasje van de brandweer aan, een stropdas van Securop en een dasspeld van International Security Partners. Hij is directeur van de beroepsopleiding Beveiliging in Nieuwegein. Jaarlijks levert hij duizend gediplomeerde bewakers af: winkelsurveillanten meldkameroperators, geld- en waardetransporteurs en persoonsbeveiligers. “We brengen ze een gezond stukje achterdocht bij.'

In de simulatiekelder van zijn school laat Schreuder zien hoe een scherpe surveillant een winkel hoort te bewaken. Hij loopt langs de kuipjes Sense-margarine, zijn bruine ogen gaan van links naar rechts. De simulatiekelder is een soort James Bond-laboratorium. Je kunt er met spiegeltjes onder een Peugeot 205 kijken om de carrosserie op bommen te controleren. Er zijn knetterkasten die brand nabootsen, alle mogelijke detectoren en poppen die dood of gewond zijn.

Na de mishandeling van Hansje Boonstra-Raatjes vorige week is het de vraag hoe goed Nederlandse zakenlieden en hoogwaardigheidsbekleders zich laten beveiligen. Bedrijven gespecialiseerd in persoonsbeveiliging willen geen opening van zaken geven, maar opleidingen voor beveiligers en veiligheidsfunctionarissen zijn minder terughoudend.

In het theorielokaal ontvangt Helma Kagman (29) haar certificaat Algemeen Beveiligingsmedewerker. Ze loopt in opdracht van beveiligingsbedrijf VNV stage in een meubelzaak, maar een winkel vindt ze eigenlijk maar niks. “Ik heb geen zin om achter iemand aan te rennen die een pak melk heeft gestolen.'

Als ze hierna nog een vakdiploma haalt, kan ze lijfwacht worden van een popster. In een team, met een mobilofoon. Dan heeft ze tenminste bijzondere bevoegdheden: ze mag verdachte personen visiteren - op de kleding doorzoeken - en ze kan dan ook gewoon een t-shirt aan en een spijkerbroek.

Persoonsbeveiliging is een groeimarkt volgens Schreuder. “VIP's worden zich bewust van hun kwetsbaarheid. Hun security awareness neemt toe, maar de politie kan de veiligheid van deze groep niet goed waarborgen.' Volgens Minister Peper (Binnenlandse Zaken) moet de politie efficienter werken en haar takenpakket beperken. De handhaving van de openbare orde zal steeds meer in handen van particuliere beveiligingsorganisaties komen.

Politici, zakenlieden, bankiers popsterren en sporters zouden zich voor hun bescherming vaker tot beveiligingsbedrijven als Interseco, ISP en ASECO moeten wenden, vindt Schreuder. Die bedrijven hebben dikwijls een interne opleiding. Het instituut in Nieuwegein begint binnenkort de specialisatie evenementenbeveiliging.

“Staatssecretaris Cohen loopt een verhoogd risico nu het asielzoekersbeleid zo hoog op de agenda staat', vindt Schreuder. De directeur is zich overigens wel bewust van de aandacht die persoonlijke beveiliging krijgt sinds vorige week. “Als het kalf verdronken is, dempt men de put. Alle grote bedrijven zijn hun veiligheidsdiensten nu aan het herzien.'

Het Korps Landelijke Politiediensten (KLPD) heeft een eigen opleidingsinstituut waar politiefunctionarissen worden getraind in het beschermen van diplomaten en leden van het koninklijk huis. Over de inhoud ervan wordt geen mededeling gedaan. “Een goochelaar maakt zijn trucs ook niet bekend' zegt een woordvoerder van de KLPD. “In operationeel en tactisch opzicht houd ik me op de vlakte', zegt directeur O. Wierda van het Politie Verkeers Instituut in Apeldoorn.

Theo de Hosson, coordinator van de Utrechtse hogeschoolstudie integrale veiligheidszorg, vindt dat de politie het primaat zou moeten hebben over de beveiliging van personen.

Zodra particuliere bedrijven met elkaar gaan concurreren, lopen de klanten gevaar. “Het is bijzonder gespecialiseerd werk. Beveiligers kunnen in gevaarlijke situaties terecht komen, maar hun dagen zijn meestal lang en saai. Twintig jaar lang fulltime iemand bewaken, het is bijna niet voor te stellen. Wat een verloren leven. En dan nog: je kunt iemand behoeden voor een toevallige belager, maar niet voor een zorgvuldig beraamd plan.'

De opleiding veiligheidszorg bestaat pas anderhalf jaar. Studenten worden opgeleid tot veiligheidsmanager en beleidsontwikkelaar bij gemeenten beveiligingsbedrijven en woningbouwverenigingen. Ze kunnen de opleiding combineren met de politieschool, zodat ze een opsporingsbevoegdheid krijgen en leren arresteren en schieten. De Hosson is bezig een moduul persoonsbeveiliging te ontwikkelen voor het vierde jaar. “De beveiligingsbranche heeft altijd een slechte naam gehad. Er hing een criminele sfeer omheen van uitsmijters en vechtersbazen. Dat imago verandert nu beveiligingsbeambten worden opgeleid en uniformen dragen. Ze zijn beleefder geworden.'

Het liefst zou student Veiligheidszorg Bas van Dooren (19) deel uitmaken van het arrestatieteam van de politie. Dat wilde hij op het VWO al. Maar iets 'body-guardachtigs' staat hem ook wel aan. Hij spant de onderarmen in zijn korte truitje. Hij wil geld verdienen. “De politie verliest steeds meer glamour. Ik hou van glamour. Het lijkt me prachtig om een adellijke dame te beschermen.'