Israel ontruimt gebied bij Jenin; Palestijnse gevangenen vrijgelaten

Israel heeft vanmorgen de eerste fase uitgevoerd van een terugtrekking op de Westelijke Jordaanoever, de eerste sinds bijna twee jaar.

De Palestijnen weigerden aanvankelijk het bewuste gebied, bij de Palestijnse stad Jenin, over te nemen. Volgens Palestijnse officieren had Israel 's nachts eenzijdig de kaart van de terugtrekking gewijzigd. De zaak werd opgelost in spoedoverleg tussen Israelische officieren en de Palestijnse leider Yasser Arafat.

De huidige ontruiming betreft in totaal twee procent van het nog bezette deel van de Westelijke Jordaanoever, nabij Jenin, aan het Palestijnse Gezag van Arafat. Daarmee is een begin gemaakt met de uitvoering van het zojuist in Washington gesloten akkoord van Wye Plantation. Volgens dat akkoord zal Israel in drie fasen in totaal 13,1 procent van het nog in Israelische handen zijnde deel van de Westelijke Jordaanoever ontruimen.

Nadat premier Benjamin Netanyahu zijn regering had laten weten dat de Palestijnen aan alle Israelische voorwaarden hadden voldaan, keurde de regering gisteren de eerste terugtrekkingsfase met een meerderheid van zes tegen vijf stemmen bij drie onthoudingen goed. Twee ministers namen wegens verblijf in het buitenland niet aan de stemming deel. Minister van Handel Natan Sharansky, die vorige week nog voor het akkoord stemde, onthield zich gisteren van stemming.

De uitvoering van de eerste fase van dit akkoord betekent dat het Palestijnse gebied nabij de reeds in Palestijnse handen zijnde stad Jenin met circa 500 km2 wordt vergroot. Daarin liggen ongeveer dertig Palestijnse dorpen en het stadje Kabatyah. In een deel van het gebied blijft Israel verantwoordelijk voor de veiligheid.

Reeds vannacht is Israel voorts begonnen met het vrijlaten van 250 Palestijnse gevangenen. De Palestijnen waren ziedend toen ze begrepen dat onder hen 150 criminelen zijn, en niet alleen politieke gevangenen.

Uiteindelijk heeft Israel vannacht een lid van de Palestijnse Zwarte Panters vrijgelaten en daardoor de Palestijnse woede getemperd. Het akkoord van Wye stipuleert de vrijlating van 750 Palestijnse gevangenen in drie fasen.

Ook de opening van het Palestijnse vliegveld in de Gazastrook is rond. Dat zal hoogstwaarschijnlijk zondag gebeuren. De eerste drie maanden zal Israel de veiligheid van dit vliegveld controleren. Daarna zal dit voor de Palestijnen moeilijk te verteren aspect opnieuw worden bekeken.

Palestijnse officieren waren gisteravond onaangenaam verrast toen Israelische officieren hun voor de eerste maal de kaart van de terugtrekkingen lieten zien.

Verplaatsing wegwijzers

vervolg van pagina 1

Ze moesten zich erbij neerleggen dat het door Israel over te dragen gebied niet uit een stuk bestaat maar meer weg heeft van een puzzel zodat er bij voorbeeld tussen Jenin en Kabatyah een gebied onder volledige Israelische controle blijft.

De Israelische terugtrekking van vandaag gaat niet gepaard met het zichtbaar wegtrekken van Israelische militaire colonnes. Het gaat meer om verplaatsing van bewegwijzering op de wegen en het verschijnen van door Palestijnse politieagenten bemande wegbarrieres. Een aantal Israelische nederzettingen is door de verschuiving van de kaart in Palestijns gebied komen te liggen of grenzen daar nu aan. De kolonisten in deze nederzettingen beklagen zich dat in tegenstelling tot nederzettingen elders de regering niets heeft gedaan voor hun veiligheid. Er zijn nog geen tankvallen, elektronisch beschermde hekwerken en loopgraven rond de nederzettingen in het gebied van Jenin aangelegd. Kolonisten zeiden dat ze in goede harmonie met de Palestijnse bevolking leefden, maar nu toch wegens de verandering van de kaart bang zijn omdat het Israelische leger niet overal meer vrijheid van handelen heeft.

Wegens de klachten van de kolonisten heeft premier Netanyahu beloofd deze nederzettingen te bezoeken.

In Safed is gisteren een ultra-orthodoxe jood gearresteerd op verdenking een aanslag op Netanyahu te hebben beraamd. De Shin-Bet, de binnenlandse veiligheidsdienst, heeft besloten de veiligheidsmaatregelen ter bescherming van Netanyahu verder te verscherpen.