`Snel actie tegen vrouwenhandel'

In een reactie op twee kritische rapporten van de politie zelf over het gebrek aan onderlingen coordinatie bij de strijd tegen de vrouwenhandel stellen Kamerleden dat de minister nu moet ingrijpen.

Verderfelijk, verwerpelijk, moderne slavernij, een van de meest weerzinwekkende misdrijven die je maar kunt bedenken. Dat zeggen politie- en justitiewoordvoerders van VVD, D66, CDA en PvdA over de handel in vrouwen. Ze noemen het “schokkend', “betreurenswaardig' of “dramatisch' dat politiekorpsen, zoals nu is gebleken, er maar niet in slagen om die handel aan te pakken. En tegelijk verbaast het ze niks. Ze horen, zeggen ze, nog maar weinig goeds over de politie.

Gisteren publiceerde deze krant conclusies uit twee vertrouwelijke rapporten over mensenhandel die werden gemaakt in opdracht van de Raad van Hoofdcommissarissen. De aanpak bleek “niet effectief', de korpsen weten te weinig over de omvang van handel in vrouwen voor de prostitutie en de informatie-uitwisseling tussen de korpsen onderling en met de divisie Centrale Recherche Informatie (CRI) is gebrekkig.

Vanavond nog zal D66-parlementarier Boris Dittrich er in de Tweede Kamer over beginnen, zegt hij. De Kamer behandelt dan het wetsvoorstel Bijzondere Opsporingsbevoegdheden. “Er is geen dag te verliezen.' Dittrich vindt dat infiltratie door de politie moet worden toegestaan als middel in de bestrijding van vrouwenhandel. “Vorig jaar liep ik stage in de prostitutie. Ik hoorde van dichtbij verhalen over de handel. Zo mensonterend. Vrouwen worden als vleeswaar gebruikt.'

Hij zal ook “heel snel'een Kamerdebat aanvragen. Nog voor de behandeling van de opheffing van het bordeelverbod moet het parlement over deze rapporten praten, vindt Dittrich, als enige agenda-punt. Ook CDA-woordvoerder politie en justitie Theo Rietkerk zal vandaag nog aan de voorziter vragen of het onderwerp snel op de agenda van de Tweede Kamer kan komen.

“Dit is heel ernstig.' En VVD-Kamerlid Jacques Niederer overweegt de minister van Justitie te vragen omvoortdurende rapportages in de Kamer over de voortgang van de strijd tegen mensenhandel: “Misschien eens in de twee of drie maanden. Dit moet met kracht worden aangepakt.'

Korpschef Jan Wilzing van regio IJsselland, die de leiding had over de werkgroep die de rapporten schreef, zei gisteren in deze krant dat de onderzoeken het begin betekenen van een nieuw, verbeterd beleid tegen mensenhandel. De Kamerleden zijn er niet van onder de indruk: PvdA-Kamerlid P. van Heemst: “Dat is al zo vaak geroepen. Ik kan me drie of vier debatten in de Kamer herinneren waarbij dat werd aangekondigd. Ik moet het nog zien'

Van Heemst, en zijn collega's Rietkerk (CDA) en Niederer (VVD), vinden dat de minister van Binnenlandse Zaken de korpsen nu stevig moet aanpakken. Die moeten leren luisteren. Al meer dan tien jaar proberen justitie en het openbaar ministerie met beleidsplannen en richtlijnen mensenhandel tegen te gaan. Maar de politiekorpsen, blijkt nu, besteden er vaak nog weinig aandacht aan, of ze werken langs elkaar heen.

Van Heemst: “In mijn ogen liet de vorige minister Dijkstal te veel aan de korpsen over. Hij had het steeds maar over de regionale zelfstandigheid. Onder hem was er te weinig ruimte om prioriteiten door te zetten. Het waren vier verloren jaren.'

Uit een enquete die de makers van de rapporten hielden onder de politiekorpsen blijkt dat er ook regio's zijn die verlangen naar meer leiding van bovenaf. Midden- en West-Brabant vindt dat het openbaar ministerie de politie moet “sturen' in de aanpak van mensenhandel. Limburg-Zuid schrijft: “Vrouwenhandel is een probleem waar niemand last van heeft.

Beleidsmakers pretenderen regelmatig bestrijding van vrouwenhandel hoog in het vaandel te hebben doch in de praktijk wordt vrouwenhandel ondergesneeuwd door andere prioriteiten.'

PvdA-woordvoerder Van Heemst vindt ook wel dat de Kamer wat scherper op zichzelf moet letten. Parlementariers roepen, afhankelijk van onderwerpen die even actueel zijn, wel erg snel dat iets onmiddellijk de `hoogste prioriteit' moet hebben. Maar dat mensenhandel die prioriteit verdient, is volgens hem en zijn collega-woordvoerders onbetwistbaar. Van Heemst en VVD-Kamerlid Niederer vinden dat de minister de korpsen misschien kan dwingen om zich aan de landelijke prioriteiten te houden door ze geld te geven voor speciale projecten, een zogenoemde `doeluitkering'. Voor de aanpak van mensenhandel bijvoorbeeld.

De Kamerleden vinden dat de korpsen en de divisie Centrale Recherche Informatie nu eindelijk eens informatie moeten gaan uitwisselen. De politie kan zich, zegt CDA-woordvoerder Rietkerk, niet langer verschuilen achter de reorganisaties die zoveel onrust veroorzaken. Korpschef Wilzing noemde dat gisteren een van de belangrijkste oorzaken voor het ontbreken, tot nu toe, van “eenduidig beleid' tegen mensenhandel.

Dat de hoofdcommissarissen nu aan de minister voorstellen om van mensenhandel een `pilotproject' te maken, vindt Rietkerk vooral “om te lachen'. Dat is een `zoethoudertje'. “Dit moet in de hele organisatie van politie en justitie grondig worden aangepakt, niet in een projectje.' Treurig wordt hij ook wel van het gebrek aan professionaliteit bij de politie. Er moet volgens hem meer aandacht worden besteed aan de opleiding van politiemensen.

D66-Kamerlid Dittrich: “De politiekorpsen en de CRI moeten samen de strijd aanbinden.

Nu zitten ze nog allemaal op hun eigen eiland.' VVD-woordvoerder Niederer heeft er wel waardering voor dat de hoofdcommissarissen nu zelf hebben toegegeven dat het bij de bestrijding van mensenhandel niet loopt zoals zou moeten. “Ze zien nu zelf ook dat de informatievoorziening stokt, dat korpsen op hun eigen dossiers blijven zitten.'

`Pilot project bestrijding mensenhandel vooral een zoethoudertje'