Niet overvragen

HET WAS ZEKER niet the finest hour van Vluchtelingenwerk toen het gisteren 123 asielzoekers bij het tentenkamp Heumensoord dumpte. Volgens staatssecretaris Cohen (Justitie) gaat het hier vermoedelijk om mensen die eerder elders in de Europese Unie asiel hebben aangevraagd. Nederland beroept zich op de afspraken van Dublin die asielaanvragen in meer dan een EU-lidstaat tegelijk onmogelijk moeten maken. Met recht wil het personen van wie kan worden vastgesteld dat zij in een ander land dan Nederland asiel hebben aangevraagd, of daar hebben verbleven, hier van de asielprocedure uitsluiten.

Het papier waarop afspraken en verdragen worden geschreven, is geduldig, maar ontheemden hebben andere prioriteiten. Duitsland is bijvoorbeeld begonnen met de repatriering van Bosniers. In Bosnie is allesbehalve de vredige toestand ingetreden die in de akkoorden van Dayton was voorzien. De grote mogendheden die de elkaar bestrijdende partijen deze akkoorden met geweld hebben opgelegd, hebben zich vervolgens tevredengesteld met handhaving van een soort gewapende vrede. Van het ongedaan maken van de etnische zuiveringen, laat staan van herintegratie van vluchtelingen in hun voormalige woongebieden is geen sprake. De repatrianten moeten een goed heenkomen zoeken in gebieden waar hun etnische groep in de meerderheid is. Maar de omstandigheden in die gebieden nodigen niet uit tot vestiging. De vaste bewoners staan bovendien niet te dringen om teruggekeerde vluchtelingen te laten delen in hun armoede.

DE GEDWONGEN repatrianten hebben dus redenen om naar alternatieven uit te zien. Maar dat wil nog niet zeggen dat Nederland dat al genoeg problemen heeft met de opvang van `gewone' asielzoekers zich als een alternatief moet opwerpen. Vluchtelingenwerk heeft zijn geloofwaardigheid in het geding gebracht met een wel zeer doorzichtige poging `de politiek' onder druk te zetten. Het is een ding om ontheemden vrijwillig tijdelijk onderdak te bieden. Het is iets anders de overheid te dwingen in een richting die zij, onder verwijzing naar op zichzelf verdienstelijke internationale afspraken, niet wenst en behoeft te gaan.

De staatssecretaris heeft voor een zo humaan mogelijke aanpak gekozen. Voor schrijnende gevallen zal een uitzondering worden gemaakt en een tijdelijke opvang worden geregeld in afwachting van uitzetting.

Ook daaraan zijn risico's verbonden. Het beroep op medische gronden neemt de laatste tijd ook bij `gewone' asielaanvragen toe. Nederland wil aan zijn internationale verplichtingen voldoen. Vluchtelingenwerk zou er goed aan doen de staat daarbij niet te overvragen.