Dag

Er trekt een rimpeling van bewondering door het zaaltje van het Amsterdamse Trippenhuis. Daar is ze! Betty Friedan (77), de beroemde feministe, die de laatste jaren de wereld rondtrekt met een blijde boodschap voor haar leeftijdgenoten: wees vitaal, en alles zal goed komen. Het is ook de kern van de lezing die ze hier op uitnodiging van het Nederlands Instituut voor Gerontologie geeft.

Friedan is een kleine vrouw met een luide, ietwat barse stem waarmee ze geroutineerd de zaal - hoofdzakelijk vrouwen van middelbare leeftijd - bespeelt. Ouderen moeten actief en ambitieus blijven, roept ze met brede armbewegingen. De mensheid moet af van dat negatieve beeld van de ouderdom.

Het is een uitermate positief verhaal, en ik begin al bijna te snakken naar mijn zeventigste verjaardag, als ik plotseling een beverig stemmetje in mijn binnenste hoor vragen: hoe zit het met de aftakeling? Niks aan de hand, antwoordt Friedan, die begint meestal pas na je tachtigste. En de eenzaamheid dan? Maak vrienden, beveelt Friedan. Herstel de oude banden - ze heeft nu weer een goed contact met de vader van haar kinderen van wie ze dertig jaar geleden scheidde - en leg nieuwe contacten.

Friedan houdt de lezing uit het blote hoofd, een knappe prestatie die helaas nogal aan glans verliest als ze zich na een half uur begint te herhalen: argumenten, ja hele anekdotes keren terug. Het wordt pijnlijk. Ze gaat de lezing toch niet overdoen? Maar dan, na veertig minuten, mag Nel van Dijk, directeur Landelijk Bureau Leeftijdsdiscriminatie, de fakkel eindelijk overnemen met een lezing over armoede onder oudere vrouwen. Ze doet dat in het Engels, zodat Friedan het ook kan volgen.

Friedan gaat op het podium naast de voorzitter zitten, leunt achteruit, ondersteunt haar hoofd met een arm en...en...begint een uiltje te knappen! Een fotograaf sluipt naderbij en flitst. Friedan dommelt rustig door. Een dame van de organisatie verzoekt de fotograaf dringend zijn werkzaamheden te staken. Hij flitst nog een keer. Pets! En Friedan schrikt wakker. Vijf minuten houdt ze het vol, dan keert Morpheus op kousenvoeten terug.

Je hebt de theorie en je hebt de praktijk, en daartussen altijd weer die verrekte kloof.