Voorstel voor private geldstroom HSL-zuid

Het ministerie van Verkeer en Waterstaat verwacht alsnog 1,3 miljard gulden aan private financiering binnen te halen voor de hogesnelheidslijn-zuid. Daarvoor is een nieuw samenwerkingsmodel tussen overheid en bedrijfsleven ontwikkeld.

Oorspronkelijk was gerekend op 1,8 miljard gulden aan private financiering, maar deze bijdrage van het bedrijfsleven aan de spoorlijn van Schiphol naar de Belgische grens is in september geschrapt uit de begroting. Er hadden zich namelijk nog altijd geen gegadigden gemeld voor deelname met een dergelijk bedrag. Het aldus ontstane gat zou worden gedicht uit het fonds met (onder meer) aardgasbaten. Indien het nieuwe samenwerkingsmodel succesvol is, ontstaat dus een meevaller van 1,3 miljard gulden. Dit model behelst dat een contract wordt aangegaan voor bouw, onderhoud en beheer van de rails, de bovenleiding en het veiligheidssysteem.

Het bedrijf dat dit contract ontvangt, krijgt niet de kosten van de bouw, noch die voor onderhoud en beheer vergoed. In plaats daarvan krijgt het bedrijf gedurende de contractperiode van dertig jaar jaarlijks een vergoeding voor de beschikbaarheid van het traject. Volgens de projectdirecteur van de HSL-zuid stimuleert dit het bedrijf om een juiste afweging te maken tussen investeringen in bouw en onderhoud, en om het onderhoud efficient uit te voeren.

Het ministerie verwacht de jaarlijks te betalen vergoeding ruimschoots te kunnen opbrengen uit de tol die spoorwegmaatschappijen moeten betalen om over de hogesnelheidslijn te mogen rijden. De overheid gaat deze tol zelf innen, omdat ze verwacht dat dit een aantrekkelijke inkomstenbron zal zijn. Slechts als die tol inderdaad genoeg oplevert, spaart de overheid de kosten van de bovenbouw uit. Het risico daarvoor ligt bij de overheid.