`Justitie en politie gingen over de schreef'; Ombudsman over Eurotop

Bij de Eurotop in juni 1997 in Amsterdam is sprake geweest van een situatie waarin het doel de middelen heeft geheiligd. Politie, justitie en de immigratie en naturalisatiedienst IND hebben destijds hun bevoegdheden overschreden om de openbare orde te kunnen handhaven.

Dit schrijft de Nationale Ombudsman in een rapport over de Eurotop. Het Autonoom Centrum en Buro Jansen & Jansen hadden klachten ingediend bij de ombudsman. Tijdens en na de Eurotop zijn circa 371 mensen op basis van artikel 140 (deelname aan een criminele organisatie) aangehouden. De ombudsman verklaart een groot deel van de klachten gegrond.

De ombudsman heeft veel kritiek op burgemeester Patijn. Deze zou zich te afstandelijk hebben opgesteld nadat hij de politie een te ruim mandaat had gegeven voor het gebruik van de noodbevelbevoegdheid. Het noodbevel werd toegepast om 150 Italianen de toegang tot de stad te kunnen ontzeggen. Ten onrechte is dit middel gebruikt om de Italianen drie uur lang in een trein vast te houden. De noodbevelbevoegdheid vereist volgens de ombudsman een persoonlijke betrokkenheid van de burgemeester. De 150 Italianen en 85 andere inwoners van de Europese Unie die waren aangehouden, hadden volgens de ombudsman niet het land uitgezet mogen worden. Dat was in strijd met de Vreemdelingenwet. De Immigratie en Naturalisatiedienst (IND) heeft dit niet onderkend.

De ombudsman velt geen oordeel over de arrestaties op basis van artikel 140. De Commissie voor de Politieklachten Amsterdam-Amstelland vond eerder al dat deze onrechtmatig waren geweest. Ook de rechtbank in Amsterdam kwam in een aantal zaken tot dit oordeel en wees arrestanten schadevergoedingen toe tot 2.500 gulden. De ombudsman vindt dat zijn aanbevelingen betrokken moeten worden bij de voorbereiding van grote evenementen. De Amsterdamse driehoek van burgemeester, hoofdofficier van justitie en korpschef is het hiermee eens, zo staat in een gezamenlijke reactie. De driehoek dringt aan op wettelijke mogelijkheden die toestaan om “daadwerkelijk op te treden tegen langdurige, grootschalige ordeverstoringen en tegen de dreiging ervan'. Bij het EK-voetbal in 2000 zouden de mogelijkheden er moeten zijn, aldus de driehoek.