Duitse minister denkt niet `in assen'

De nieuwe Duitse regering streeft in de buitenlandse politiek naar continuiteit. Minister Fischer “wil niet als revolutionair opvallen'.

Hoofdschuddend zit Joschka Fischer aan tafel. De Duitse minister prikt afkeurend met zijn vork in enkele bonen en erwten, die deze avond het diner vormen van de vegetarier. Soms knelt het keurslijf van zijn nieuwe ambt. “Ik betreur dat ik minister van Buitenlandse Zaken ben en me daarom vaak moet inhouden', zegt hij met z'n kenmerkende krassende stem. “Als ik u zou vertellen wat ik werkelijk denk ...', zegt Fischer vechtlustig. Maar de behoedzaamheid overwint en hij zwijgt.

De recente uitwijzing van de Beierse `Mehmet' naar Turkije zit de minister en leider van de Duitse Groenen hoog. Fischer weet ook wel dat de 14-jarige Turkse jongen, die zaterdag Duitsland werd uitgezet omdat hij ruim 60 delicten op zijn geweten heeft, allesbehalve een “teer kasplantje' is. Maar Duitsland moet toch in staat zijn dergelijke problemen zelf op te lossen, meent hij. “We hebben een goed functionerende rechtstaat met vele jeugdwerkers, jeugdrechters en jeugdinrichtingen. Daar blijf ik in geloven', zegt hij tijdens een ontmoeting, gisteravond, met de internationale pers in Bonn.

De zaak-Mehmet mag beslist niet politiek worden uitgebuit om de relatie met Turkije op het spits te drijven. De minister onderstreept dat Turkije - wat hem betreft - lid van de Europese Unie kan worden. Ankara moet natuurlijk wel de morele uitgangspunten van de EU onderschrijven een voorwaarde die voor alle kandidaten geldt. Daarmee doelt hij op de Turkse mensenrechtenpolitiek.

Het is een van de nieuwe accenten die Fischer wil aanbrengen in de buitenlandse politiek. Volgens de nieuwe rood-groene regering van kanselier Schroder is Europa geen geloofsgemeenschap zoals bij de vorige regering nog het geval was.

“Voor ons is Europa een gemeenschap van waarden en belangen, en niet van religie', vindt Fischer, die zich bij zijn beediging nog op de Duitse theoloog Luther beriep: “Monnikje, monnikje, je bewandelt een zware weg'.

De koersverschuiving ten aanzien van Turkije is het opvallendste accentverschil van de regering-Schroder in de buitenlandse politiek. Daarnaast bepleit Fischer een intensiever mensenrechtenbeleid. Maar de nieuwe minister heeft zich in goodwill-missies naar Parijs, Londen Warschau, Brussel, Den Haag en Moskou tot nu toe vooral ingespannen om duidelijk te maken dat het buitenland kan rekenen op continuiteit.

Aan het uiterlijk van Joschka Fischer - eigenlijk heet de Hongaarse Duitser Joska - kan het niet gelegen hebben. De vroegere rebel uit Frankfurt heeft een serie onberispelijke pakken met vest, stropdassen en manchetknopen aangeschaft, die hem niet slechts complimenten hebben opgeleverd van zijn Amerikaanse collega Madeleine Albright. Ook de baas van het Duitse Instituut voor Herenmode, Gerd Muller-Thomkins, prees de groene `Realo'.

“Ik heb niet de ambitie in de buitenlandse politiek als revolutionair op te vallen', bekende Fischer gisteravond. Dat is het laatste wat Duitsland kan gebruiken'. In een-tweetjes tussen landen ziet hij niet veel. Ik denk niet in assen, we willen met alle landen goede betrekkingen onderhouden. “Maar Europa staat bovenaan'.

`Continuiteit' en `vernieuwing' is zijn devies. Fischer heeft het portret van Bismarck in zijn werkkamer dan ook laten weghalen. “Misschien hang ik er een schilderij van Willy Brandt op.'