Verkiezingen in Indonesie vervroegd; Leden oppositie opgepakt

De presidentsverkiezingen in Indonesie zullen vijf maanden worden vervroegd: van december naar juli volgend jaar. Dat heeft president B.J. Habibie vandaag bekend laten maken.

De toezegging van de president komt na een week van ongeregeldheden in Jakarta, de ernstigste sinds de plunderingen die in mei de val inluidden van Habibies voorganger Soeharto.

De regering-Habibie is dit weekeinde begonnen met het arresteren en verhoren van oppositionele figuren die ervan worden beschuldigd de aanstichters te zijn van de massale demonstraties in Jakarta. De oppositiebeweging Nationaal Front zou volgens de autoriteiten uit zijn geweest op een politieke omwenteling.

Vrijdag en zaterdag zijn volgens het persbureau Antara in totaal 15 mensen, onder wie 7 studenten, gedood door geweld van ordetroepen. Naar schatting 450 mensen raakten gewond bij ongeregeldheden. Zaterdagmiddag plunderden duizenden Jakartanen banken, warenhuizen en winkels van etnisch-Chinese eigenaren. De weg naar het vliegveld werd lange tijd onveilig gemaakt door bendes die auto's aanhielden en leegroofden. Er zijn aanwijzingen dat onbekenden tot deze plunderingen hadden aangezet. Een stenengooier verklaarde zaterdag tegenover deze krant dat hij betaald werd om ongeregeldheden te veroorzaken. Hij wilde niet zeggen door wie of hoeveel geld hij ontving.

De studentenprotesten van vorige week waren gericht tegen een speciale bijeenkomst van het duizendkoppige Volkscongres, formeel het hoogste wetgevende orgaan in het Indonesische staatsbestel. Het congres besloot onder meer tot vervroeging van de parlementsverkiezingen van 2002 naar volgend jaar mei. Ook werd een decreet aangenomen waardoor de presidentiele regeringsperiode wordt teruggebracht tot maximaal twee termijnen van vijf jaar.

De oppositie vindt echter dat de democratiseringsmaatregelen niet ver genoeg gaan. Zo werd de rol die de strijdkrachten vanouds spelen in de Indonesische politiek ongemoeid gelaten.

Het gewelddadige optreden van het leger, vrijdagavond, tegen demonstrerende studenten bij de katholieke Atma Jaya Universiteit, dat door verschillende tv-stations werd getoond, heeft gezorgd voor een golf van verontwaardiging en een algemene roep om het aftreden van de chef-staf en minister van Defensie, generaal Wiranto. President Habibie liet zaterdagmiddag echter weten dat hij de generaal handhaaft. Hij maakte bekend dat hij Wiranto opdracht heeft gegeven hard op te treden tegen “subversieve elementen'. Vervolgens kwamen eenheden van het leger in actie om de orde te herstellen in buurten waar werd geplunderd. Doelwit van de plunderingen was onder meer de Chinese wijk Glodok.

Inmiddels is volgens de militaire autoriteiten Jakarta weer “veilig en onder controle'. Rond het presidentiele paleis liggen troepen van de Strategische Reserve en van het lokale garnizoen, terwijl op strategische punten pantserwagens staan opgesteld. Vandaag hadden twee kleine betogingen plaats, terwijl studenten op enkele campussen bloemen uitdeelden en geld inzamelden voor de families van de slachtoffers.

Woordvoerders van president Habibie hebben gezegd dat hij morgen vertrekt naar de Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur waar hij de jaarlijkse top zal bijwonen van de Aziatisch-Pacifische Economische Samenwerking (APEC). Dit wordt Habibies eerste buitenlandse bezoek sinds zijn aantreden op 21 mei.